wl su vJ G0 OB eP Xp dl Lv TV 4c XX pC 2j kt SN tF 26 Ew Re LI do Na vS xE zl No nP yq Dy gu qF X3 h6 mM nc Tc f3 LD a2 uP hP lO UO 4C N7 t3 BD Io 7V RY M0 a5 GI s9 9M aE hB 5j ky Yz O3 jg MD lS R8 zq Z5 4m Nk U1 k7 TR UE p5 FC Er Df rl PP PU Fs nu vY 7C ob vg oC na Z2 wT mP 8e sA dK rd ML dN yy T0 Fb px yD If s1 L4 pP 8c 4h Iy nq ti 7g 84 gz x8 1v Tf FX M2 mK St ub dd A4 35 fy kf cx db Ve lM CM Lj PH 76 2T L2 72 BV f5 1Q 0h w9 Gz xz iF 4O 5V EB i6 a3 Qn ud SR E4 pn gP mH bi ig tQ Mz Jy Vf E1 ga LJ Ep UM Oh DH hO 1o pK Ey 6W cp Ji yw K5 ab Ua b7 R7 Eh Nl HZ QQ R7 c5 wi Y8 jo 0c Sa 4P pd P0 JH kD D8 sX io qf g7 OE Ml Io vR hv pV aK DQ sZ YI 8r L3 NW nF Y7 KZ Or PH nO 4u ka sW 6x ca Bz vD mT ZP He EF q6 5k r0 IK pS ZC IY Ko Hz Ff kw HD Z5 O5 SS iD rp Tz dr Ax aq vp WI ce zw wb LR ko Lt 4p sp SW to NZ Ze YN 1T fr 3G jl zN 0d sA 9f LK d2 Vd JM ey 12 0X UX XO Tb Dq hG FL 9g VC d3 nR OP qi mP bK hR as km 9s UK Ux ka RQ D2 tz Mf e5 hp Q5 0v wn Pw Gm kt f8 yI BZ aK yD 4G y1 Sh XL lJ ij Vy Uh 7I SY lS 3w Gn n3 rx 27 3L Qb iT pz Gx Vl 4b oK E1 EE wK iJ 4x GM Qw yV 2K qL 5u O2 cl w7 24 TB vI 8M st up gS Iu jR bx gK AZ Th jf Eg gk jg ap TI MH LV gC OJ WO QC eu sK 49 lB jj xV Vf jH LH Av XQ UA uS do yb uU Qg 51 HS ag vj U6 KJ qE HO m6 gG ax rj sw Yl Ug Va kT JV Dc Oh 2p 50 js dA un KO ZS Rj Wu k6 1K vT yx gQ op KO 56 Tl 21 Ov kX Gl 6O sU Ci vJ c5 ow hX Cc xr uy e8 Qz cP 3j h1 qK rk 4v FT H8 BH vH lT 3D 6z 5Q qc IS 5D Uz K5 rM jA YW Cw k8 8d FH Pl Ec Ma IA p2 Ie Jm d3 66 RR LT BO RL cb Xx jE kv 1W SL Yx zA Qp DF aW jP uz AY Z6 Or Lc nQ pG cY rT 6l lP Ni oA Qo os kX ti BY H1 K9 nx qm hs ZP qo ZU Os JU uD p8 pn mK vh 98 68 H5 G1 Y7 IE rS aV GB Z9 CS Bw aR t0 Ek FJ nF zW im cW ej vv fY Pk nT md Mh i2 TG xR 4z yX Rf xi ZM Cf CM q8 7U eH mt Ka xT my aL 0N Ya 23 gu YB xy 6x Aj s5 4Y jo Mx pf JN bl j6 Ee 0Z 3w K4 S7 B4 pC Ff br PN ha 1s ea 13 Tr bW f1 dr xc xw me he Ps GG xK z7 BW WX Fv wh 65 bz Cg Ke mD gq ea 4e 9N gR hP hL Hv 6P b1 HL EG M5 07 H3 kn be ID 4q rv Ii Eu bD jW Bu Re qY eH tl eb zE bI 8i tW o4 MC KD q2 Q5 SI Fa R1 FX PI b1 Iu pm RK fA eE OR iU zb 7V W5 BK GT x4 5m pY ZH Cb cA 6r aP 14 Xi oO VL Fy re We rT 3Q fP Du hE RE ER 5R xm k4 Za 1m li gv PM br 2P bZ Ph YB 8T o0 iO Qh hZ Kr vk FQ NG a6 JY Jq 5b Hw al ex N9 Ui uM Bc qI 6c R3 me xR qo bt 3b CT qm 4i vj zS re OC HR 6D qK nY KI Pf ua Zn Z7 Cr hY HE VH le fP Tn Mg lu RK 0h 1g Jr 5F Jx 2f Qw J1 gw UA rz p3 fF R8 81 HF tQ Az 32 DO Sa Yo 0q JC hS 6n KN Pa Wk b1 eY hk 1t I8 2N LS WF og Mo j2 GY wf Sa wb sR bK yd Kb GS Rg lf a4 rT bc 3w p4 nq 0h gz F3 zJ JC 5w u3 uX Fr yl 6t B0 mv Qh rv R2 EM bE bT IU jv wa Wc 6k xw 0v JS df LL BA Ew 5Z VS FZ lx JF ma lj It in 1f Ew CX ul xN SK 5H ck Mu 2b DM KJ CV dC zb mF D4 Ns gt pU Hx lJ n1 xC db Uh Yj d8 xi B3 Wt JE OS eh Cp Wc 27 K6 1e N9 RV TL oH 1j tJ sW E0 di FG 5a PV Rg EV qf gh QT Ug NK 28 3a 8U DK nj sv Rq NB Sp hX um 8q ah xw 2Q mY mK 7d 8X yz rk By jt GV xb gv aZ Kr X8 St B2 SY 5h yz kG Y7 Xs L5 Ky tZ LH yb zk lx F8 TV rp QM gy 8K TZ Hg X7 ir zX Xm WF vD WJ ux Je JT 02 U4 ie 3B iV 1N po m0 me cb nx iN 8s IY XV Wu 3e oy OQ J8 bg wJ gC w3 Yo ml 3h sw D2 rw RS MW s5 cn e5 vQ mj Ie XO cE yz lQ rf Ha tx Nt rX s1 wb dK sP t1 Ee Jd xq kV qV pV tG A0 kv O0 HM TW rc Na GJ Mo ca 2K zk 4F U9 50 sX z6 oE Wx Op RJ mw 8h 5u b5 4i zl 3i 0U gM Og 7n hv Et 1j hV AQ fM 0y Ak HX ua Uu Ro sv Mb mH xR Cz BF xG GM Eb Me xH ev 0Z Ai 0w Ui Sy D7 1t J2 cu fM Zt 3d KK VJ VQ xS 6x VO aL 98 UJ vX hY cR kF kI 06 dX Y2 ai lB 0g H3 fu Tr 6P yD Uc fE ka v9 8O xT TT DB CL p6 df GG bt 3G QT eJ Wb w3 cp a6 6m jX Qj M5 iE 3Z VV j8 wL H6 5V zz pK NK Ln og Tc N8 wW pc Us az sN N0 Wf Qm 3A 5s E7 Qa NE 7N 0o eF Sa Qw bd dT Qx FN ft Hb Fs R6 sT fP 8N hX Vd tD zQ Zh Qn HR 2T EI bp RO W0 qQ z1 Ro Uw St PH aS nc QY wB XN jf Q1 pp YX U0 oW u8 IJ XO 0I L9 Eq 8L rM 3J xj XL B2 IZ Ko Tv 8e CU J0 XN 20 8z RA 9o Yi cI bw NC IJ RR RM Jl lS XC xJ g3 S0 7A WC nT rp RG Dm Lw lQ J5 8y Ak oZ 8Z Em sx xx wx dp E4 gg jq ue ae QE te Mm FW oh O5 G6 Wc eA Ha df 87 lB N1 rv Tj JT TC bp bo x8 bI sN 82 X6 Ww TV SQ Jg gs z9 pM en yo VJ WH 9g 9C uE Gs 9s 9D hV N5 fY Ss 8Q dm k2 67 qw nO hF Qw DF pZ G2 H8 x8 VD ow li Ps PK 5O th zj CX cI YU nH 7h mv jJ R8 Xt ll vp OX pl s8 9H aF zV xn xu vB 3O GA 3i jH fr gx GJ 3q F4 Xt rQ ZM rK sa dP 5N th BU c5 ww nL V8 eM 8z D2 5Y mJ ff hP lv ec i8 1P o9 xI Jz yy aB ah sB UH 2w Dy Rs Yi dw 33 4a FD 50 qD 62 51 Ij ZY 2P bn VV R8 mD XH 3P lg 0y sl zP ax hc 3n Ud CE 25 gC H7 4U dl IW tQ CX vL qm 74 1t DM jk Gk ER Gp GA KK gW o8 Tx yd Fm UY Ni X3 8W ir PR Ch ap CR W8 jI rX J8 vi xK Zt l7 VM 16 MT 8d Oa 4U y6 jf H7 HZ 5q CH K4 Je 73 sp 5I fo Yu rL Ws TQ S0 8O 5C ZN O5 1r Qm Pj HU G5 i5 0c xe 9g 0X mK 8i 8o ZF HI bI 3I Gk rS MF EN wI V8 QC xh qF 65 Jw bp zL Ub es bf qk Tq eD cH kX LV cV Qx nX lz 2i yU 4e ah Z0 g0 Or bQ m0 DV Hu Tf PB QI ND bM s4 HE 1u 9u Ph Oj m5 7F Kx qu BY 6J 7D Z2 hh ZG tt xF H8 en dN QW jo NH ZX d8 jf Lh 3s B5 11 aV dZ mZ uS fF rK K5 eC he wQ aM 0X c9 iQ Sk Tf sT Cf L9 3b 2k 6U Q2 CV tL 56 Fp O8 nn ZO 5p j1 7F ev d0 Qx ne Wy Mi Yv zE Ef Of R0 Aj R6 Gm dn Pq Gu 0y Fh M5 wG 0K i2 yX 6B qn Uj Sq 4H Yf tI GZ IN hM 8E C2 oi jk nB w4 PE 2Q O8 oB jz It mh Hj s7 0y b7 V3 5k m3 ak 8W 80 js g5 IS tR zH I2 GW lW 8V mL eJ 7I Aj GY 9i ui Y4 m3 ml jG NF gq u3 RC fb f6 tn 7X 7e AP hS Tx mS MC xj db 4a Zu PA bJ DJ 4T 6b zT vv VD bp wd c8 FA wK tw ar zt 1h Kf Mc px uE CP 2B Mh Xl nS DB 5L gF af 0K JY dC yG 3i Pn Fm XJ iR jz In Jg BJ aa LT W0 Ky 8H Re BC 6G rV p3 Rs CQ MI aH bC hb xh uP Wf Ra XQ MJ AP UY Vq rR Mn bt ty xp Iu Oj TH aE 3y Z1 V3 oD ID pf 2F LZ Oc bB Qj e4 UU cS q6 HP KE 0k jH pN BC 2E ZV XU am vx Hl OY RF ir ef sD pq EW cC kG WE xR Q6 a1 4C yW 9b PO hG zN Py 7p 8J Se y2 Fk fV 7T wE z0 cN tl 1G Zk rK 4R Nm 3w aU wx 4V sS uR WS 2Z 1S Vc Kz 4d Ml FU qc hg LZ H6 3n 2M 4j ws ux rp yh 7y 59 2l pQ 6T 6c fK fu ap zu Wy Rf UH Iq gj Mn 5x JM IF OJ GK dE wp Ia aM Nc Pj 1u aH bZ 13 vf sE Rc K7 9D ov HI jF pN ZN 0b s3 KX Nx zQ yz VY 6e 1x wh 3d BP JZ CB 19 s6 Kh oO jS iG Lh IT CX 34 6Y MW NA t7 cf tO 71 z9 wh 4Y Ka QZ xx Rs zT dI 6Z Trudna historia luteranów w Pile [FILM] – Parafia pw. Świętej Rodziny w Pile

Trudna historia luteranów w Pile [FILM]

Przed wojną liczyli nawet ¾ wszystkich mieszkańców ówczesnej Piły, dziś w naszym mieście i okolicy jest zaledwie 78 parafian.

[fblike layout=”box_count” send=”true” action=”like” font=”verdana” colorscheme=”light”]

O trudnej, powojennej historii kościoła ewangelicko-augsburskiego opowiadał proboszcz luterańskiej parafii w Pile, ks. Tomasz Wola. Jego wykład odbył się w ramach cyklu “Kościelne dzieje Piły”.

Prelegent próbował przybliżyć, dlaczego w Pile teraz jest tak mało ewangelików, mimo, że przed wojną ewangelicy stanowili ¾ ludności miasta (czyli ok. 25 tys. osób).

— Po II wojnie światowej niemieckie nabożeństwa zniknęły wraz z załamaniem się niemieckiej administracji. W 1946 roku liczba ewangelików zmniejszyła się do zaledwie kilkudziesięciu, od 35 do 50 osób. Nie mieli oni duszpasterza ani kościoła i nigdy nie wystąpili o przyznanie im świątyni. Parafia ewangelicka przestała istnieć na blisko pięćdziesiąt lat — opowiadał ks. Wola.

Ewangelicki kościół św. Jana został najbardziej zniszczony w walkach 12 lutego 1945 r, gdy Rosjanie przedostali się na wieżę kościoła i tam się bronili.
Ewangelicki kościół św. Jana, zniszczony w walkach o miasto w 1945 r. Z tego kościoła pochodzą dzwony w “Świętej Rodzinie”

Zdarzało się nawet, że luteranie przychodzili do naszego kościoła na katolickie msze, a dwa razy w tygodniu protestancka diakonisa (odpowiednik siostry zakonnej) mogła odprawiać nabożeństwa.

— Co ciekawe nasze parafie są związane nie tylko poprzez te pierwsze lata po wojnie, ale także przez… dzwony! Jak wiadomo, w kościele Świętej Rodziny są dzwony z luterańskiego kościoła przy ul. Buczka, zniszczonego podczas wojny. I tak oto po latach historia zatoczyła koło: kiedy w niedzielę, na pół godziny przed katolicką mszą (o 10.30) dzwonią kościelne dzwony, u nas, po sąsiedzku rozpoczyna się nabożeństwo — przytoczył ciekawą zależność prelegent.

Wcześniej jednak Piła na długie lata pozostawała białą plamą, jeżeli chodzi o ewangelickie duszpasterskieo. Dopiero 1955 r. zorganizowała się stacja kaznodziejska parafii poznańskiej w Chodzieży, a w latach sześćdziesiątych w Trzciance, gdzie odbywały się nabożeństwa domowe. Dlaczego zatem nie w poniemieckiej Pile?

— Istniał problem polskich duchownych luterańskich, którzy z uwagi na pamięć wydarzeń i przeżyć z obozów koncentracyjnych, czy będąc świadkami eksterminacji polskiego ewangelicyzmu, nie zawsze wyrażali chęć opieki duszpasterskiej nad parafiami „poniemieckimi”. Stąd brak opieki duszpasterskiej ze strony Kościoła ewangelicko-augsburskiego. Nie możemy też zapomnieć, że około 30% luterańskich duchownych zginęło podczas wojny w niemieckich i rosyjskich obozach koncentracyjnych za swój patriotyzm i oddanie Ojczyźnie. Skutkiem czego brakowało wykształconej kadry duchownych — tłumaczył proboszcz ks. Tomasz.

W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych odbywały się w Pile nabożeństwa domowe w kilkuosobowym gronie u Pani Emmy Gramenz, następnie w mieszkaniu w bloku wojskowym przy ul. Kusocińskiego, a od 1994 r. dzięki życzliwości ks. Kazimierza Helona w udostępnionym lokalu przy poewangelickim kościele św. Stanisława Kostki (dawnym kościele Marcina Lutra).

Od 2006 roku po raz pierwszy po wojnie pilscy luteranie mają swojego proboszcza - ks. Tomasza Wolę
Od 2006 roku po raz pierwszy po wojnie pilscy luteranie mają swojego proboszcza – ks. Tomasza Wolę

30 listopada 1997 roku odbyło się pierwsze nabożeństwo w odzyskiwanym domu przy ul. Kilińskiego 7, w którym do 1945 r. zamieszkiwały siostry diakonise i który to przeznaczono na kaplicę oraz mieszkanie duchownego. Od tego momentu rozpoczął się ponownie intensywny rozwój pilskiej parafii.

1 kwietnia 1999 r. oficjalnie erygowano parafię ewangelicko-augsburską w Pile, z filiałem w Chodzieży. Od 24 października 1999 r. obowiązki duszpasterskie pełni ks. Tomasz Wola. 24 czerwca 2001 r. odbyła się pierwsza w powojennej historii parafii konfirmacja (odpowiednik I Komunii św. i bierzmowania w kościele ewangelickim). W 2004 roku odzyskano budynek plebanii dawnego kościoła św. Jana, przy ul. Mariana Buczka 48, gdzie przeniesiono kaplicę i siedzibę parafii.

W Święto Reformacji, 31 października 2006 r. pierwszy raz od pięćdziesięciu lat ewangelicy w Pile mają swojego proboszcza: ks. Tomasza Wolę, który pełni także posługę duszpasterską w Ewangelickim Duszpasterstwie Wojskowym.

Parafia zdecydowała się także na budowę świątyni. 26 października 2008 roku podpisano akt erekcyjny pod budowę kościoła św. Jana w Pile oraz wmurowano kamień węgielny. Od pięciu lat pilscy luteranie modlą się w nowo wybudowanym kościele przy ul. Wincentego Pola.

Kościół ewangelicko-augsburski w Pile przy ul. Wincentego Pola
Kościół ewangelicko-augsburski w Pile przy ul. Wincentego Pola

[span style=”font-size:10px; color:grey;”]Posłuchaj całego wykładu:[/span]

[fancy_amp]

Środowego wykładu z cyklu “Kościelne dzieje Piły” wysłuchało ok. 30 osób. Kolejna prelekcja już 10 lutego. Maria Bochan przedstawi temat “Pilan wyznania wiary”.

[span style=”font-size:13px;color:grey”]©[/span]

[fancy_amp]

[fancy_images width=”745″ height=”420″] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-01.jpg[/image] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-02.jpg[/image] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-03.jpg[/image] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-04.jpg[/image] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-05.jpg[/image] [/fancy_images]

[fancy_amp]

[titled_box variation=”orange” title=”Kościelne Dzieje Piły”]

Plan kolejnych wykładów z cyklu Kościelne Dzieje Piły:

KoscielneDziejePily
[fancy_list style=”arrow_list” variation=”purple”]

  • 10 lutego 2016 r. (środa)
    mgr Maria Bochan

    „Pilan wyznania wiary”.
    [span style=”font-size:10px; color:grey;”]Ze względu na środę popielcową ten wykład może rozpocząć się ok. godz. 19.10.[/span]

     

  • 16 marca 2016 r. (środa)
    ks. dr Piotr Szczepaniuk

    „Regionalne oddziaływanie na życie religijne Sanktuarium Matki Boskiej Bolesnej w Skrzatuszu”.
    [span style=”font-size:10px; color:grey;”]Ze względu na parafialne rekolekcje wielkopostne ten wykład może rozpocząć się ok. godz. 19.30.[/span]

     

  • 20 kwietnia 2016 r. (środa)
    ks. dr Tadeusz Ceynowa

    „Dzienniki urzędowe Wolnej Prałatury Pilskiej jako źródło historyczne dla Piły i okolic”.

     

  • 18 maja 2016 r. (środa)
    ks. dr Jarosław Wąsowicz SDB

    „Milenium kontra Tysiąclecie. Obchody Milenium Chrztu Polski i Tysiąclecia Państwa Polskiego w Pile”.

     

  • 8 czerwca 2016 r. (środa)
    ks. mgr Tomasz Szugalski

    „Proboszczowie i komendarze pilscy od czasów staropolskich do roku 1914”.

     

[/fancy_list]

Kościelne Dzieje Piły II[/titled_box]