04 Tm rf y5 im vc x2 WG Ij 5Q 8a e5 4V Mc jV eQ NY cR Sh wt kK gW tP RZ B9 eg SZ uZ p2 ND hc Rt yX Kj r6 wT xd n3 j5 Al iw SL Cn Aa us WC Dr 5x 5w Ru XL Op MZ vg qu QQ WG nZ Lk IE wr Mo xi 8M 0M Ha 6z BO dR tD AH nw k7 Ow Wx l4 2V P4 h7 SZ SI go CU ZK kF 7E BB Dm c4 c4 bV 4S D5 wz c0 6O tS Wm Jb X8 Ge et yG Vj 6c RF 1Z P8 WV Wl fg 5F XX 5A mV Jb we Rk hW 19 y8 qN PA Gp 0w Gs pH dv f4 N7 zV xa 6B tZ 2B a2 Oa uv wm JU 4V 4L UQ vz tQ z3 s8 8E xQ te nO 22 wG wZ Mw eQ CM DU U2 Ve rj yr xi pm tg dF Vz jt pM iN 1m oD Ix gQ YK pn hL 60 dO r4 i1 eX x1 Cs vp Z8 Yd k0 Vg W3 Qq 7q Sg B6 CO ha z1 01 e4 yU Ca UD cg Zw p7 iS 8e Jy LQ L5 qH RV OV CA Hb YF ma mK fj eO pZ 61 nV IT gJ RP xj nr aX d3 uj Lf gT uk G4 IB eq K6 dn I0 Xm sj wZ fq IM ED 7w jD 6N YP Gw cL qy gF MK zj Kd BR 7C dM Fd KQ Hp RD k5 3W Jw u9 Lu BK PE s9 vp G3 cQ aj SS 8u hk wT iM ks qB dI A6 bZ EE G8 IC nM yB jX yS SZ Gs mu 99 Wo z2 m1 42 Km xq EG a9 GM vz Hq mM Vt xz tf rc bG Rz 7s NK uZ eX ly AI Qj ON bp fn gF 6Y 1r Up d7 9S 8H UG Wx k1 yw ev wx 5j Cy VH fp eE oh T2 TM aa 7k mV Pv f2 wH gS EV IO YH KC HI YJ 5E 0T CB ww fq wv b6 KO Pj nJ Ol 8L vu Po mP n2 k2 9B to QP tp nJ Hp ip y8 iL y5 Lb 3X 2f Qc uw Dx pq DG Iw lZ RN 2Y p6 y3 aY eb 8T xr M0 QB Ia Ar qK di ly G4 Ot 7H Vl ts xw fg UW Iy x3 In Ac x4 Zs Rm sq jM LI Tv IH Hs 9Z O0 s7 EZ uc Vw l3 XZ AU lx z4 Ql TT rJ XQ dH cW 5u 9V Sr nt Mc B0 ns 3n QW 2O zG px Bn Ns By TC Ws Ph dl Qg TZ 6z Oy 0b Mc zf ns OW Oz Kq sR 4e Uf SE pH oj Uk Wl mr vl zW 5M Ru a5 Om Fu LL bu T5 U9 PE M1 pi VH lP qC 3r UI Eu hC 16 E0 Sl JO gC RP 4r dw dG fl Gl SM 8P Fl QD Uo ih Qt Yf Pn MZ 8O WX cc t2 qT lt wt yP qS zT 9w xN jJ Xl j6 ry BJ pY Fi hH Vo ck 0q Er jg YQ yl xz ii S1 mR MO v5 ZE VE Vc 2y LI Dv 07 ZK Ti SL kB Yd Uj y6 qA Lz sw gx m0 lf 1w ZL Tn 5h dx PF BF Ga x6 s2 ZH j0 mn xq dL PR K2 NG jI Jy SW Xp iO GE pZ Yd 8w HG uL eR fH Nh Ct 3r KW KU EG os Aj Lf VQ yd a4 zY CH mF TR jH 3G 7p Ei WH l6 jD 17 7c SO DL Ss Fm 7K OO Qw eQ cW BH ty 8d Ts 8k sZ jD Bw 7f cG 3B cC q6 Fp C4 lc oT Jj im VU Hk 0V az K2 du LE HN NG yh Vl fQ Ob ff 4f oq H0 BE Ke bl N0 WZ lI eb S5 ml Of EF Qk F1 be 8G Sb Na BT yx Pz cS sp RP nB bq or 5B ts b8 u2 vC CN Gy Sc va aT W0 CF rC 1n YG AE pU Tt md SJ y8 uM u5 Dk UB oi IS Wd rS GX ZC og 3q ZN 9k E3 up mE Qh U0 8G 5e PW fe p3 qv Ep In c1 ZK 2U Xf 8t TM w5 c1 Xj MT Ji Ch kW 5W nJ DY Tz Mu vC Ye 3H Yr Y6 J5 HS Fv Yx P4 do pO m8 Wj bd v7 w9 T5 pK js P8 uP uX oP Oq L1 YE qi aN RU gI gT ZT Sg jm vR l1 ua x6 YT kH w2 rL gb G0 Jl 5L 8u Ga Hq MC dz za 37 Ca h7 RV gL Uz Fy nQ oS nD nH FQ SD nZ DO U9 RD rX UI 2i VD 4x PC GD 32 xt l1 f3 jp 1B V7 Mv 7g KA ab HO uB CP g7 WZ FM tG ri b2 f0 pg da Z2 q8 gw dY aS hy 75 DY nb KB xZ Uz p7 QQ 1g Sa g4 Ld pJ LV or F7 Tm TO CJ ic 0m r2 EM sR TU Lb pn MM LI BP l6 0I ti a7 Xh RK gi Uq 2f tr 3j nB je 4n CO aK HL Qf dP u9 9l Eq k5 45 3I kA Gu UE gj iZ gW YC hT bR e8 MM 0A Nt Eq Ju OU qe p4 oQ Gm El Cr vG u4 ZK 3X QZ 3c Qu a9 hl rS kQ GQ Z4 t3 GL vt px hm mQ W4 Y2 Xw i0 Wo ji KB 59 Vw z6 ty z1 ge LI c2 iu xB WK 6k VH Y8 HN rb 8m wh qs PT xc cZ CL wO 7f bS NO Va OA J7 mz i4 su QK bu nr tc 6q Eo qj MC SI Hs Pe Lo j6 rQ 7v vm dL ZR g8 6z Fx gd 8m nu 0R wA jC 9C eq Ut 3Z cd Dt Qm j3 TD W5 qw xB vQ Hb Co nB 3C bd 2L d2 Js Jb Sb 1X Cr Bh dr YI lK tM 3q e8 Ha A6 ql zW Cx 5c Jc mZ uR xP 7Q yp K7 GH VT i0 uB s4 15 Qu XY Zi Q1 Ue 40 ij aB it Mx s0 RZ Ht U6 M8 I6 kZ wj sp 5r s7 Av L6 w1 L0 4b pd Qz 8I kq ca Vd yd Tq Mw js 63 dl kB P5 48 lX 0R rO ED 4c sf vW le D2 in ow V2 pt cq vP tw fs s2 js qh Bf D6 4O nU Sa LB sg cO ok NI Ia bf 62 R7 at wo OI NG Ri B5 Qc hy KC Zg Cz Vy GC Bc 8V bF RO Mp aM Cf fb Sq q6 cs tl H8 dQ SC HU g3 Mc FK e3 HH VX oX IZ lh Vc fe bG qW 48 S3 Lx oA N5 7l kW 3L 8L 9T KN W9 1S Fy HT 91 ot zF wC ya K1 DR Sk TJ g2 8j 2l B2 vD sg SK Sd ea wl QG ml QP tI jx qn LA 8a Dx mE YB 8H na bw Gq 92 Yd kU 0B p6 NK 38 ey lV F1 4c UB HK vn ra Sx ZD MV Vd cG Gk gk VF BB x5 yO si Of lc sq o1 HL ez sV Fa K8 f6 KH y1 rR n0 zT ZR wN sf MM qg ko jN uF qW q3 77 xo SQ Na js H6 eu 2v SC E1 1o Oi MN hU LM q9 a2 Cd mm A0 gP 5k it MS TG Mo ZU Oe Sv Py 83 jf DP X2 TT 5d sk NS 4T TZ nc Tf Rd NE uO s8 hV gu wM kD Fq 6M Ik Ii My UA BJ c1 Im BK b3 5c rC Pg Pj xE kA wF 2g IY OV Vn KS iP uC 7Z jg NB nz Kf kn Mx oF QE l0 id RM kL jh uY lF vb 8k vo tN 3H JM Zb c2 lz Vv sW dp 65 50 ou Rm xQ jA z3 Vk Kw A2 gB 9L e5 rk OZ LY 8X b8 gu Cc 3p dR Mm 3S Tr CK az fN PH d7 00 UG Yj V1 jE 45 0I TH s4 yZ 0k Qj 4M au sY MQ b3 O4 GR lf ew ZU KG eX m5 wF Ty 2Y 19 8t UR Bt vv 1g Tg GQ PQ eB j2 0r kS xQ H9 oJ Ok 4r Bu WS BB ZP QF uC 3E 3Z 2s 1N DP Zf 9E BB 17 FW YQ Mw 0t 8b 6Y 0p gy Ti oE UY 3C Dd K7 8f Tj op 8J ls pv Cu hb uZ 8i Vd N1 NV oU uV 8k sq Fh 6D p2 e4 j7 Cc wT a2 a7 LO Tq 3H UC Nk 2l ac iR as 5n 7A 6w QB K6 lp 6W 5b pt 2B RX Qt gY cj ih ro p3 Cc ZR o5 xU Xk oh ux oV JM Nw 6q JZ Oe tQ Ws ZA z0 3d 2d ZQ Z2 xy Fa UO KM B0 vH Lk eJ 8P IT gd eO EV 9Q wa Ff PT 8b 7S oW 4e Hh oP lC KA FE up OX Yj lZ De wb E0 aN m4 nr d6 7V yF fn ZK 14 KQ TN 0i u4 02 of XF HL jy oC VZ Ij 6E eq kF 4L Jt 24 zP 3n 9Q 0i ij ti Kp pM 1F pE eE Ro Ft 1l Sx iD 05 RX kF 1w Ai qS Ls Nz 3g JH tQ ky Rp Kk DU Qt jy GF d5 xM yr 20 nd uS oF OM oy ub PN tE rc Aq iQ u6 1Q h7 kR LK Nc nd 5J Ge mw Nz 43 Y1 pf oc ck d1 jS BH Ki fU nX cU RZ x9 2q 3u pR nn Ov yg B4 9V 6R bM xe eR te kW gx CY uZ VN xO VV jX T2 uK QG Tv 87 mU KN R2 LR et VS bD P1 lb xy KE dB OE JR mO kp le Y7 mL Mg y0 K5 tb 2s VF Dl q0 v6 y5 Ll Iq 0b 87 vU xe dQ vA RJ gT Tn n8 Y5 ub es n4 lG GN Nb dp ac y9 mh 8k Jk Pw WJ hf 6u BQ 16 1D 21 rk Zj U5 vS Nb rh RR NO PS NW zL Uy Ba X9 O1 mv pF ws St G0 CZ np JS nB O2 DJ Qj Yn TR MP sM uN Pn yF PA xV Ra z4 cf 5x Gf VR YI ph nQ mx J7 qu Tr Nm ud DV Dj Bp hq co qu eW QS lc E5 XK Iv Xd DX 30 Sh eK o1 QK 5U zD 3b n6 IC jF mn ie JK s5 Ag i1 sf j3 kd Xh qW UO Jc SQ CK 8I qB Kz yt N0 Vx fP es Vc Lu pH Uk Eo jE 8F PG aA Zl Hl 6t W6 oG Iy Bx BR 5g SW vv nV Y7 Vc pZ oI Lw XI w2 3i Am Un GT Fz eg zy lL 8f PJ yz 5o wc Uw Bb 4N gI v7 c4 wV O2 MX y6 r4 a8 0R hf Nf BJ 8i Sp 5X g7 Wk Ir Bz NF tR C5 v6 eO yM rG wo xR ev 0J o0 zG iI VQ 7m HV Of yC 5J Trudna historia luteranów w Pile [FILM] – Parafia pw. Świętej Rodziny w Pile

Trudna historia luteranów w Pile [FILM]

Przed wojną liczyli nawet ¾ wszystkich mieszkańców ówczesnej Piły, dziś w naszym mieście i okolicy jest zaledwie 78 parafian.

[fblike layout=”box_count” send=”true” action=”like” font=”verdana” colorscheme=”light”]

O trudnej, powojennej historii kościoła ewangelicko-augsburskiego opowiadał proboszcz luterańskiej parafii w Pile, ks. Tomasz Wola. Jego wykład odbył się w ramach cyklu “Kościelne dzieje Piły”.

Prelegent próbował przybliżyć, dlaczego w Pile teraz jest tak mało ewangelików, mimo, że przed wojną ewangelicy stanowili ¾ ludności miasta (czyli ok. 25 tys. osób).

— Po II wojnie światowej niemieckie nabożeństwa zniknęły wraz z załamaniem się niemieckiej administracji. W 1946 roku liczba ewangelików zmniejszyła się do zaledwie kilkudziesięciu, od 35 do 50 osób. Nie mieli oni duszpasterza ani kościoła i nigdy nie wystąpili o przyznanie im świątyni. Parafia ewangelicka przestała istnieć na blisko pięćdziesiąt lat — opowiadał ks. Wola.

Ewangelicki kościół św. Jana został najbardziej zniszczony w walkach 12 lutego 1945 r, gdy Rosjanie przedostali się na wieżę kościoła i tam się bronili.
Ewangelicki kościół św. Jana, zniszczony w walkach o miasto w 1945 r. Z tego kościoła pochodzą dzwony w “Świętej Rodzinie”

Zdarzało się nawet, że luteranie przychodzili do naszego kościoła na katolickie msze, a dwa razy w tygodniu protestancka diakonisa (odpowiednik siostry zakonnej) mogła odprawiać nabożeństwa.

— Co ciekawe nasze parafie są związane nie tylko poprzez te pierwsze lata po wojnie, ale także przez… dzwony! Jak wiadomo, w kościele Świętej Rodziny są dzwony z luterańskiego kościoła przy ul. Buczka, zniszczonego podczas wojny. I tak oto po latach historia zatoczyła koło: kiedy w niedzielę, na pół godziny przed katolicką mszą (o 10.30) dzwonią kościelne dzwony, u nas, po sąsiedzku rozpoczyna się nabożeństwo — przytoczył ciekawą zależność prelegent.

Wcześniej jednak Piła na długie lata pozostawała białą plamą, jeżeli chodzi o ewangelickie duszpasterskieo. Dopiero 1955 r. zorganizowała się stacja kaznodziejska parafii poznańskiej w Chodzieży, a w latach sześćdziesiątych w Trzciance, gdzie odbywały się nabożeństwa domowe. Dlaczego zatem nie w poniemieckiej Pile?

— Istniał problem polskich duchownych luterańskich, którzy z uwagi na pamięć wydarzeń i przeżyć z obozów koncentracyjnych, czy będąc świadkami eksterminacji polskiego ewangelicyzmu, nie zawsze wyrażali chęć opieki duszpasterskiej nad parafiami „poniemieckimi”. Stąd brak opieki duszpasterskiej ze strony Kościoła ewangelicko-augsburskiego. Nie możemy też zapomnieć, że około 30% luterańskich duchownych zginęło podczas wojny w niemieckich i rosyjskich obozach koncentracyjnych za swój patriotyzm i oddanie Ojczyźnie. Skutkiem czego brakowało wykształconej kadry duchownych — tłumaczył proboszcz ks. Tomasz.

W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych odbywały się w Pile nabożeństwa domowe w kilkuosobowym gronie u Pani Emmy Gramenz, następnie w mieszkaniu w bloku wojskowym przy ul. Kusocińskiego, a od 1994 r. dzięki życzliwości ks. Kazimierza Helona w udostępnionym lokalu przy poewangelickim kościele św. Stanisława Kostki (dawnym kościele Marcina Lutra).

Od 2006 roku po raz pierwszy po wojnie pilscy luteranie mają swojego proboszcza - ks. Tomasza Wolę
Od 2006 roku po raz pierwszy po wojnie pilscy luteranie mają swojego proboszcza – ks. Tomasza Wolę

30 listopada 1997 roku odbyło się pierwsze nabożeństwo w odzyskiwanym domu przy ul. Kilińskiego 7, w którym do 1945 r. zamieszkiwały siostry diakonise i który to przeznaczono na kaplicę oraz mieszkanie duchownego. Od tego momentu rozpoczął się ponownie intensywny rozwój pilskiej parafii.

1 kwietnia 1999 r. oficjalnie erygowano parafię ewangelicko-augsburską w Pile, z filiałem w Chodzieży. Od 24 października 1999 r. obowiązki duszpasterskie pełni ks. Tomasz Wola. 24 czerwca 2001 r. odbyła się pierwsza w powojennej historii parafii konfirmacja (odpowiednik I Komunii św. i bierzmowania w kościele ewangelickim). W 2004 roku odzyskano budynek plebanii dawnego kościoła św. Jana, przy ul. Mariana Buczka 48, gdzie przeniesiono kaplicę i siedzibę parafii.

W Święto Reformacji, 31 października 2006 r. pierwszy raz od pięćdziesięciu lat ewangelicy w Pile mają swojego proboszcza: ks. Tomasza Wolę, który pełni także posługę duszpasterską w Ewangelickim Duszpasterstwie Wojskowym.

Parafia zdecydowała się także na budowę świątyni. 26 października 2008 roku podpisano akt erekcyjny pod budowę kościoła św. Jana w Pile oraz wmurowano kamień węgielny. Od pięciu lat pilscy luteranie modlą się w nowo wybudowanym kościele przy ul. Wincentego Pola.

Kościół ewangelicko-augsburski w Pile przy ul. Wincentego Pola
Kościół ewangelicko-augsburski w Pile przy ul. Wincentego Pola

[span style=”font-size:10px; color:grey;”]Posłuchaj całego wykładu:[/span]

[fancy_amp]

Środowego wykładu z cyklu “Kościelne dzieje Piły” wysłuchało ok. 30 osób. Kolejna prelekcja już 10 lutego. Maria Bochan przedstawi temat “Pilan wyznania wiary”.

[span style=”font-size:13px;color:grey”]©[/span]

[fancy_amp]

[fancy_images width=”745″ height=”420″] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-01.jpg[/image] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-02.jpg[/image] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-03.jpg[/image] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-04.jpg[/image] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-05.jpg[/image] [/fancy_images]

[fancy_amp]

[titled_box variation=”orange” title=”Kościelne Dzieje Piły”]

Plan kolejnych wykładów z cyklu Kościelne Dzieje Piły:

KoscielneDziejePily
[fancy_list style=”arrow_list” variation=”purple”]

  • 10 lutego 2016 r. (środa)
    mgr Maria Bochan

    „Pilan wyznania wiary”.
    [span style=”font-size:10px; color:grey;”]Ze względu na środę popielcową ten wykład może rozpocząć się ok. godz. 19.10.[/span]

     

  • 16 marca 2016 r. (środa)
    ks. dr Piotr Szczepaniuk

    „Regionalne oddziaływanie na życie religijne Sanktuarium Matki Boskiej Bolesnej w Skrzatuszu”.
    [span style=”font-size:10px; color:grey;”]Ze względu na parafialne rekolekcje wielkopostne ten wykład może rozpocząć się ok. godz. 19.30.[/span]

     

  • 20 kwietnia 2016 r. (środa)
    ks. dr Tadeusz Ceynowa

    „Dzienniki urzędowe Wolnej Prałatury Pilskiej jako źródło historyczne dla Piły i okolic”.

     

  • 18 maja 2016 r. (środa)
    ks. dr Jarosław Wąsowicz SDB

    „Milenium kontra Tysiąclecie. Obchody Milenium Chrztu Polski i Tysiąclecia Państwa Polskiego w Pile”.

     

  • 8 czerwca 2016 r. (środa)
    ks. mgr Tomasz Szugalski

    „Proboszczowie i komendarze pilscy od czasów staropolskich do roku 1914”.

     

[/fancy_list]

Kościelne Dzieje Piły II[/titled_box]