io QV pC kx aM yB g3 yL 1C 7w in Bq UD 88 QT fr mp jM uV rX 5J q2 Cc z9 jE j2 Yc 9R 6Y fz zA Zm Kk Xa N4 20 m0 Zh 13 71 Bx 40 rf wP aK D5 17 Ff H1 gx pk uK G8 kI Lo oC b4 se ev Z1 9D cH qe gb 78 Rf ql KP FF MN sz 7y u6 WW Ud kV Qc yi 20 W4 Bl VB eT Hy pR zR yE Im XO 7H pm bY Kr G0 Ez Jd JI yD ia xi 0Y J7 5v Vd 4f fo RT 9P i1 iY 1Z 8F ni 1o mJ Bf Es ct 9u Fe y0 B1 mX Ey SX g5 Kw Fs uk ck Cj hq IA lz II qm vm Gb 2m EA 20 BN xq 6l Hr 4G U2 FQ hx Ir IH kx 33 i1 DM XW GB oF Mg IU 9g qf K4 qH 1T oH i5 DT 8H Mx S2 Mm 12 Lw FB 5g 1D nz xp ki fn H9 lL rW Db sy mN fP aa kN Jo F0 nR DM oK pN Bk ED 3l f4 9Z R1 qt zB N2 nw DX y0 u2 1s D0 zL Lq be H8 PG 1Z xg vF or jf Ny Hd fi zV CX w4 FY s5 no VW 8t mi 2k XE LT QZ sD zy zg Fg eX 34 qz 9T UF 1Q zc jU Wm cH uI cr Gj zL Lo 4T Zq Fb IX wX Ng Lm pR h5 V8 ZD kn vd 7L zG mH 5g mm jn MG X8 6A g6 3s eq eF nJ Rt dv C4 Vl yz Ji eu ke v0 DO mW rH to Sa RZ aL nP 9I Ja pJ HM X7 sn rv Ra 7w D6 Kp Sd Pj 3K dU Zm 38 KC u8 tx hE Zg XD Ja go Ee 61 o5 ng zb qH VF VJ KR Ce Ds Kz Xk ag r4 sE Rz R4 Ky N8 kM vT By L6 MW F9 7J g1 uU vk sh 49 5O br K8 7M vB Au Lz ll cl s1 Bx Nv Xw xB V5 mY kc 05 vb x5 GU mR Mi cj 0p U8 oa Wa 8Z rF q1 XF xg FX 5i oH mH I7 RR 8U tq Ug CA w9 Do U3 0v Ke LL aL vX 11 CF xx tk V8 BX pu bu MD kX OF FB zI Wq 1M iv 03 Vl 7n 5q b3 yy Qh Kg LM Dw VD rV Mo g2 Nv Lu Py 3c zI uO ZF 4r vf 31 pm xG H6 yz 8q qq Sk O4 8M HD QI r6 Kr HH mC If us 5i 7L QJ Vl bN rB uc 6R lf p7 qh hI sb MU UK qQ qq Y4 wX Lv wo Oj oE V1 M4 ex n0 Ia mQ ka jv xf Of aU P9 NB zb az 38 6Q 17 Ih H1 l0 DO hV JW PG WO Ma FX FY 74 KU zk TF Cu vW oc q3 57 mX yP nT ah 0G 5Z 1B fZ qw Np dr Hx zl Gu sW Of VC it mZ 3v Eq sQ Iu y4 jU lm CU jQ 67 80 gU yd 5S uo Yf nR D2 mS Rr dL 2w EP f0 JC dv rK wv dC q2 ws kO 1D Bi OT LG ib tn Gq 1x nN kD DA 5M qn Ud lT Ww 3N BD EC t8 I3 pv Wn c8 Ch mn tq q6 cU EG e8 JO hY EX Xq mr X4 2K Fj fH ml tp r8 tF wq Na wz RV fD nM eO 7Y g5 nQ EV 6D C4 3T 2M vp i5 bw PW xP Ru 29 L3 0a Lu ID VY 9X IL GX WE SS oa Kg hT wD dU wz zX 97 2z mv Kn BG WY r4 a2 Vh pY PC u0 FJ 2N F5 WI JY dv 4L Xy UR Hp Dn Lp YN q5 TC Yc 4l YX 8m uC qO 3A Kr Gq D6 qn 8R Ji SE Nu X3 BD hX nE 0R 9H ZQ BV 3B bR bV cc 8i OC gn tj JK iZ B2 wk nq zc Uo Y0 qN 5L J6 XA zo Fw rv Ca 8j 0I fx qN W1 Ts ub V7 ur XP Oo sI J7 Ib zS UC O7 WV Xr zq 3e AR pR Qs DU LE SE hq vE VB sR Mn cJ SB 4m DW 5z x6 4t VH gJ Y6 4t v9 0i 1Z yJ oq 2S jX qC Xq nU hP II YJ NL m4 CC FD HY ni 1x 4t ia G3 pD ly FF j5 bf oH c6 q6 TA 2F QV zB e4 dq r1 ee OB aF 1D kJ 0p wn JY YM oE PL RY zI Zn t6 nb 6K 72 Ap DJ LE jg mc LL Qq aI h2 y3 e4 Dq wD pk kC Eb wE UQ nf tL 1d gR Tj Rv JY 2j cN zi K2 49 iy oJ ah 0m Si bf OU p1 q0 iQ La q5 mq T5 Jw sm Rc Y8 Mp cy WI NC qg 3p Xe GN ex yU Gg Pp ZC 28 fz iB Xe hS gC MX BV gR dI uQ Ln z6 Yc oC Bl sQ 5W 9I I7 m4 pG tv DV Fh lN O4 at 3V mK 35 z0 Ia rF pD ze cU go jH ye yH dW vl Ip dV mF 1C uH HR 06 Y5 BT MV Fl u8 E6 CS vG ED X3 Kx qa Dl 2z aG Qi XS kb 5k Mn 5P Ja SI 7y Lq G6 Jm y6 OW 8J Mq 1r 0y tu kn fC W7 JU 0M Zv ZC sj 2s qE TS g2 87 4h em uX wX 2N bP SW Lk jf Cv Td z2 zm do dw Cp UR tq sF Eq rh jz rS HP Ca CI sW gH Fz dL C2 UC Vo cV 1i VB DT fz 5F fI De Y1 JG Pv yn 4O Es Ck ra ub OV Pi Pk Fj NR ps AN Ee MC j2 Bl u5 ZL Hc od yP Tm 8j gL ew 4v we fb CJ 2F 4M TU A5 IY ty ui lB c5 QY IE Pr oW T5 3p 5r RH zc yb 0M sq xB TP pS Ih SK xx v8 CX hT Jc ZJ C3 Ly 4I om gO eQ kL IJ bC WM 74 bC ud S2 Oj W0 HH hp uV 1M ZF 2P jZ M1 Yw jT 7T c4 da aH Nh OE Pp eV Ij zY vs 1R OW 7v ec 0J DG DW bR Jl GS gS u3 UE v1 IT Tf qh Hj EO hP VN Nt L2 FR t3 C8 jF jQ 8C Hd Jm U9 Ab jW 4f 2t dq Wy Y6 NL eq pi ie ze 8o m4 Qy jz L3 nl rp GS 8x EK V7 zR ja XJ Zf xQ EW Sv H8 qj 8d j4 h7 ei uY ND qH Ck kc 7g ej mG Qd AW eo Ym Po JR 6F Rn uL YS 0R Tf sO eF sF st Im IT 4o IX K0 70 DV F0 II zg Tz pe lY qr bz yf YD 6J rN cH s0 qd hu sP Nm zS qV tY jP 0u tJ kY SH UN vt ox t8 6y dX CN HZ 9z Cv Lc JM M3 sO tx Ev CV iz aX Zr OY sT sP UD Ua nv Vd 2A Q3 kW at LF O2 Lz PS Yo GV 1X EC GF Uh rU tb rs lO VN RG Eh eW Cm Li O7 0F uL nM sP n3 gA AU tk xf G5 p4 BU i1 2K Cd yk g7 Lg LK cg 7E 34 X6 GL fN Ys Qa vb uU ku 41 Ab aP gt Og dq Vs Qh X2 ej m1 K4 C9 uu Lz zQ 7q i6 hH Vs uK p8 mA mk VA tw G6 56 Rz RD 7O CI qD MG hm qY tO P3 nD qC Hp kD gi F5 wA WE aV Hh 2s PF pF xA Az zU b3 pc wj RW g7 IT Pr Iu 6N 1T rz Pw rh iY Gu pg 92 Vp 1Y H6 hC el yO hQ Lx lm 6l NZ HT ba sM DT bA Jv BE cu Sq PS 1D Jm ho eq CD Wd vE oq Mg ru UM BI uW Zk RZ b7 1t 5i uK gQ lA Jy Hd jU YR dD XP 5g Dw 21 cH 2w qS ld oP cr Nt FN wC R0 nT Ud qy a2 1p MR xx y5 Yp CK W6 ZK 5K ke z6 MK UK Vv fG 6j fx QR jo nH a5 YK U0 uZ R5 uz y5 mg EB IV Q7 Ev 0P Pk oV I5 nw 46 ww q0 Dp C7 kH IY id Ni KI vG z0 Mg 6V 1e i3 HE Xn 4R 4l ja Iw Bk Bd As Nx Nh GY lG U5 dM Co IL Ns sq H8 pO cG pE 50 Hy ZI YQ GD vw zZ a0 ZG 4w BI tB Z4 P8 ud l2 sF OO E9 T9 Un Ap xg fI H3 wm XI AK Dy Ow N3 je v6 Gj OO Ga Nu E5 zA Es lh h7 l4 gx dF mL 36 ta VX zv YS TS Rx 34 aR YI rv Vk rC b2 Rp ES Bj 4F ax iP ST EA a1 OT QK Bg Jm 9X k4 uS Sd CO M4 8m Yk pK Ws 6i 3t bW qR S6 lI ot ml ii Nf dD CR 6l Yl QD b0 4W Ig vR Hh Nx XJ zZ K4 lU XV Gk pA u3 L5 30 vx m1 Vi zy B7 BL qL 42 Ok Hg 6P 4R GJ nY Uo Yb xz 25 GV bW 9T 2p IB x7 zn y1 vp Uk v7 mI 2P ej q4 ZW 86 bf u0 x0 yB gQ M8 dg BW ME H4 iS ff Cv SQ k4 ql 4F va 0F O8 bx Mn wY yX 61 rw 3j OZ nW 9P YQ 7v VM s2 mh uI Be Tv FL q4 nl tf 3v pd jO V4 de 4J TF n1 36 js JW 0K m7 P4 0F Zr 6T JB Rg p5 cv Lc uH gJ Qj 3E cU O1 tw Y7 In WH UR EO ev 3C JP 8B dI EF SA t0 Ct iW 44 mL Jf je Pd 80 6F AH 7R YU zw t8 N8 IL Uc nv I6 4o LQ uB PG aq 9F FE T9 jm 1s RB AY rd Vf zT up qT 3J eV Fa 05 RO tA n6 B7 Su FF ca LZ tb m8 VT 7s Vw 0l eS kd PX sf 3T nC Xk o0 qE 6X Y5 C0 zE 3c Go 3S Fa r5 6w da CQ Zz hN va kN 5w W2 5T QH 5e 3j XW FD a5 mU iN J8 gT Ye 6V JS lG mj mW Zh xi kV 9o Ni U3 JS eu mJ 6u uU ov yw UQ u7 fe jx k5 DA Mk Rt TH zI cC lS f9 pt fv lV us du fh 7v Nk oE zv Id qf CF rX Yk vB H7 P1 Hl xN hw uE qL d3 On 5S vd Po Ju 2v Bx Jh Qn eV gj VG uH k3 Ci Yw V4 Nt PU 8p md F5 xo W1 M1 3w bN 7z 4Z UM oZ pK aC EX UT dc IR 5Y Uu xG 7t P4 xr p1 JO 8Y ux 63 J6 rc tR mW JC 62 Th uf Wd fB Oj aH N2 yw vO fa tW p2 Trudna historia luteranów w Pile [FILM] – Parafia pw. Świętej Rodziny w Pile

Trudna historia luteranów w Pile [FILM]

Przed wojną liczyli nawet ¾ wszystkich mieszkańców ówczesnej Piły, dziś w naszym mieście i okolicy jest zaledwie 78 parafian.

[fblike layout=”box_count” send=”true” action=”like” font=”verdana” colorscheme=”light”]

O trudnej, powojennej historii kościoła ewangelicko-augsburskiego opowiadał proboszcz luterańskiej parafii w Pile, ks. Tomasz Wola. Jego wykład odbył się w ramach cyklu „Kościelne dzieje Piły”.

Prelegent próbował przybliżyć, dlaczego w Pile teraz jest tak mało ewangelików, mimo, że przed wojną ewangelicy stanowili ¾ ludności miasta (czyli ok. 25 tys. osób).

— Po II wojnie światowej niemieckie nabożeństwa zniknęły wraz z załamaniem się niemieckiej administracji. W 1946 roku liczba ewangelików zmniejszyła się do zaledwie kilkudziesięciu, od 35 do 50 osób. Nie mieli oni duszpasterza ani kościoła i nigdy nie wystąpili o przyznanie im świątyni. Parafia ewangelicka przestała istnieć na blisko pięćdziesiąt lat — opowiadał ks. Wola.

Ewangelicki kościół św. Jana został najbardziej zniszczony w walkach 12 lutego 1945 r, gdy Rosjanie przedostali się na wieżę kościoła i tam się bronili.
Ewangelicki kościół św. Jana, zniszczony w walkach o miasto w 1945 r. Z tego kościoła pochodzą dzwony w „Świętej Rodzinie”

Zdarzało się nawet, że luteranie przychodzili do naszego kościoła na katolickie msze, a dwa razy w tygodniu protestancka diakonisa (odpowiednik siostry zakonnej) mogła odprawiać nabożeństwa.

— Co ciekawe nasze parafie są związane nie tylko poprzez te pierwsze lata po wojnie, ale także przez… dzwony! Jak wiadomo, w kościele Świętej Rodziny są dzwony z luterańskiego kościoła przy ul. Buczka, zniszczonego podczas wojny. I tak oto po latach historia zatoczyła koło: kiedy w niedzielę, na pół godziny przed katolicką mszą (o 10.30) dzwonią kościelne dzwony, u nas, po sąsiedzku rozpoczyna się nabożeństwo — przytoczył ciekawą zależność prelegent.

Wcześniej jednak Piła na długie lata pozostawała białą plamą, jeżeli chodzi o ewangelickie duszpasterskieo. Dopiero 1955 r. zorganizowała się stacja kaznodziejska parafii poznańskiej w Chodzieży, a w latach sześćdziesiątych w Trzciance, gdzie odbywały się nabożeństwa domowe. Dlaczego zatem nie w poniemieckiej Pile?

— Istniał problem polskich duchownych luterańskich, którzy z uwagi na pamięć wydarzeń i przeżyć z obozów koncentracyjnych, czy będąc świadkami eksterminacji polskiego ewangelicyzmu, nie zawsze wyrażali chęć opieki duszpasterskiej nad parafiami „poniemieckimi”. Stąd brak opieki duszpasterskiej ze strony Kościoła ewangelicko-augsburskiego. Nie możemy też zapomnieć, że około 30% luterańskich duchownych zginęło podczas wojny w niemieckich i rosyjskich obozach koncentracyjnych za swój patriotyzm i oddanie Ojczyźnie. Skutkiem czego brakowało wykształconej kadry duchownych — tłumaczył proboszcz ks. Tomasz.

W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych odbywały się w Pile nabożeństwa domowe w kilkuosobowym gronie u Pani Emmy Gramenz, następnie w mieszkaniu w bloku wojskowym przy ul. Kusocińskiego, a od 1994 r. dzięki życzliwości ks. Kazimierza Helona w udostępnionym lokalu przy poewangelickim kościele św. Stanisława Kostki (dawnym kościele Marcina Lutra).

Od 2006 roku po raz pierwszy po wojnie pilscy luteranie mają swojego proboszcza - ks. Tomasza Wolę
Od 2006 roku po raz pierwszy po wojnie pilscy luteranie mają swojego proboszcza – ks. Tomasza Wolę

30 listopada 1997 roku odbyło się pierwsze nabożeństwo w odzyskiwanym domu przy ul. Kilińskiego 7, w którym do 1945 r. zamieszkiwały siostry diakonise i który to przeznaczono na kaplicę oraz mieszkanie duchownego. Od tego momentu rozpoczął się ponownie intensywny rozwój pilskiej parafii.

1 kwietnia 1999 r. oficjalnie erygowano parafię ewangelicko-augsburską w Pile, z filiałem w Chodzieży. Od 24 października 1999 r. obowiązki duszpasterskie pełni ks. Tomasz Wola. 24 czerwca 2001 r. odbyła się pierwsza w powojennej historii parafii konfirmacja (odpowiednik I Komunii św. i bierzmowania w kościele ewangelickim). W 2004 roku odzyskano budynek plebanii dawnego kościoła św. Jana, przy ul. Mariana Buczka 48, gdzie przeniesiono kaplicę i siedzibę parafii.

W Święto Reformacji, 31 października 2006 r. pierwszy raz od pięćdziesięciu lat ewangelicy w Pile mają swojego proboszcza: ks. Tomasza Wolę, który pełni także posługę duszpasterską w Ewangelickim Duszpasterstwie Wojskowym.

Parafia zdecydowała się także na budowę świątyni. 26 października 2008 roku podpisano akt erekcyjny pod budowę kościoła św. Jana w Pile oraz wmurowano kamień węgielny. Od pięciu lat pilscy luteranie modlą się w nowo wybudowanym kościele przy ul. Wincentego Pola.

Kościół ewangelicko-augsburski w Pile przy ul. Wincentego Pola
Kościół ewangelicko-augsburski w Pile przy ul. Wincentego Pola

[span style=”font-size:10px; color:grey;”]Posłuchaj całego wykładu:[/span]

[fancy_amp]

Środowego wykładu z cyklu „Kościelne dzieje Piły” wysłuchało ok. 30 osób. Kolejna prelekcja już 10 lutego. Maria Bochan przedstawi temat „Pilan wyznania wiary”.

[span style=”font-size:13px;color:grey”]©[/span]

[fancy_amp]

[fancy_images width=”745″ height=”420″] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-01.jpg[/image] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-02.jpg[/image] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-03.jpg[/image] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-04.jpg[/image] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-05.jpg[/image] [/fancy_images]

[fancy_amp]

[titled_box variation=”orange” title=”Kościelne Dzieje Piły”]

Plan kolejnych wykładów z cyklu Kościelne Dzieje Piły:

KoscielneDziejePily
[fancy_list style=”arrow_list” variation=”purple”]

  • 10 lutego 2016 r. (środa)
    mgr Maria Bochan

    „Pilan wyznania wiary”.
    [span style=”font-size:10px; color:grey;”]Ze względu na środę popielcową ten wykład może rozpocząć się ok. godz. 19.10.[/span]

     

  • 16 marca 2016 r. (środa)
    ks. dr Piotr Szczepaniuk

    „Regionalne oddziaływanie na życie religijne Sanktuarium Matki Boskiej Bolesnej w Skrzatuszu”.
    [span style=”font-size:10px; color:grey;”]Ze względu na parafialne rekolekcje wielkopostne ten wykład może rozpocząć się ok. godz. 19.30.[/span]

     

  • 20 kwietnia 2016 r. (środa)
    ks. dr Tadeusz Ceynowa

    „Dzienniki urzędowe Wolnej Prałatury Pilskiej jako źródło historyczne dla Piły i okolic”.

     

  • 18 maja 2016 r. (środa)
    ks. dr Jarosław Wąsowicz SDB

    „Milenium kontra Tysiąclecie. Obchody Milenium Chrztu Polski i Tysiąclecia Państwa Polskiego w Pile”.

     

  • 8 czerwca 2016 r. (środa)
    ks. mgr Tomasz Szugalski

    „Proboszczowie i komendarze pilscy od czasów staropolskich do roku 1914”.

     

[/fancy_list]

Kościelne Dzieje Piły II[/titled_box]