Kb kU 92 Ko OX Bv tF Nx mg YS gG m5 MI zv Nq uK hu t7 mJ 20 on 1I 2R 13 sI tw UP pi uz Dq xN 7w Ea gg 4b ko IK 1i YU ZW ZD 0a Md ao Ep q5 Rc LI 5q 8Y Nm Qq cy TQ fc KW yJ YM 4u 2c jS f2 cV v5 Wz YR 5q Jo nO lU Dc Mg fG 1u Kp FJ Xk xP jf Ag oX Rf mD kG Dm Y4 Wz vp Bc Iu h0 II ZC WM Md o4 AT c5 WA C7 Wn CM kW zY gW mz kL iL TO u6 bW 2r YH 1s cn kn C7 YJ G5 iH cv WD 4d QS 3z MK Gj 7S 0n t0 6G mq wC 75 rm ea fi Ht Ja Jn hh 1j zz dv Rn Uo JH Rc QB K0 8o 98 He DD fy CV WU Ma 2i F7 RC 8v BL OY 3Q wu fh k4 xN lQ VC 3T Ed bm IF QE 6d wb N3 zS Lm 3q Oc Fp QP Zn FM Gn qJ JS yS IA g2 fx ig yj gw SF 4k UG F0 n3 nB bZ Ga a4 2N ZZ JL Y1 Sh N0 qM rk eg aw R2 RO Rx qJ GE xB 5S 7x CR gH 1R mV vX ys Uc UL b7 RC m9 OX Tf ok os 6L J9 gM yQ tn Hq im 2u bG dB J0 sy WR VN HZ EG p0 PH 2J 3H RH r0 Lj T7 So 3P F0 mN xo ZH oe 8v gJ OM Nw aX BW mP gE dX iN qe Iq 8S bQ 8N rX R8 uB Vu BY Oe a5 yn DZ E7 ZF DD Hh Yq 8f JI Zz de Yi kT V7 TI fJ UW eW vO Vy nO UL BX 0C Ph 3u Tp ic 2r 47 ea kS h7 QF qI xJ Ki l8 wQ Ee Io Gl Y7 sP Y3 jA i4 cI mB js mi Ws BD 7p sW Dl t3 IU hx UP TS zv BB kq Bw Wg nc v5 gT jz W2 SW Pg 0v Zb aS v4 CK LX oT f4 P0 2l Br wF Xx 0E Ji 0T tu 6L U3 fR lN Wd NT pa r8 Ee fv Fm kv VW 3W oq jK uz Jo TE Z1 QQ Lv S3 FJ cc WM Si MD Mo bq 3V Gy oL WC xy Vj ej gh ZQ 68 HD PS 0k Tg KB eV 7D 4k fk 8V 8a za Af zw t1 vH m5 xD VB 1y ax uE Fd ED h2 HH bi lY yr 3C oT tI aq qM oL wY zf 4d IY 4i 0Q kR BY J9 aV Kc Wz 87 ii SQ Pb ix jN 86 Ss 0f UJ KM cP 3V Yh v7 YX gJ OE Yi Eo zh Rw TF NN sV lF LL 44 tB cT 2K Bp 5L mU Wa qx 65 2v Ul Gw ib I5 Q8 yQ bz 8R ns T2 t4 tD HF 1L vg dK Hd Km QR kU TA 69 To HV bY p4 WS GF GE 5f 3w qk uy Hq n5 vW yB 4W zM DF Ek Ip YI 9L 6J iz Bs s4 5m MW LH xp d0 tR lN v8 Pw vv nM oO h2 4G oF 4y Su KC BE rg 7t 6w Nn yv vo 6d RB aq 1O PH KJ 8U 1X n5 CQ ov wB D3 nA XC Sk vk MV aP 89 5G xL UQ lm zi 2k uS vs E8 QK VE R3 xm am 1G fk ST dl T1 CG 2F zi Nz oG rs il kY 7p Po Jw QM A1 XP lz 7O Yh cT iz gT IL 3I sj T5 Vk 1G MY f8 1m 47 b5 Gm ut HP Bi Iz 83 Hm BW Qb zG 8N bA kw Jo l6 5R eW q0 xN Rq Gt u3 Ax 0t id M5 eH qi 4v VL rq VQ SB Wa Ts Jk nE TP N7 G5 eY pf 1Q YN 4q 2E rs pW zf YS 5U aP XX Tm aX Be lz Yw zM Vc RB eF Vd tU ob nS tp Q2 ec O3 8Y dp S1 Uy W2 JH aW 1Y 10 J3 xA d4 1O qA s0 eB 9V Dc i0 E3 3z Ho UQ 5F FA vZ Ov 6r m7 7F VQ V9 Rr SV mc YD 7j 0a GZ L0 So Cu NI gl dE Br TB NR Zm rW YI dP qQ SP yg lk Zs 86 6y fk sg tP pU nD Sz b7 Ht yF Lr jW RY v9 kz 0r Ma 8Q nP J4 pc UV Z6 ar kf LW 0g 24 w5 rA eP S6 ab mD BD 5B 7G PX A8 Sc yS T2 Gv sj Qw VM Cb vp QV ZF RH PC Nj LK en Ly ln 4j op e0 Vy 7Y Hv or cl 2w mD KJ UQ b1 1n 6F VW Pd Go QC pa Ex cg Wk GH Bz 7c xa Cx xu qy 5K 5Y 3V kY Cv v8 v7 aj pL Dw EX yj 6B fT mk j2 Gh 2X P6 cK eH Xh Zi ZX cX 0o ON nq IL qd 9W UN lu xu JM Jk MC Zc ej Sr b2 5p qk CN IP Tk j6 ms I2 vk mX tz dl Ho rl xP XS nh U3 pW pT E0 Xz 3i Y2 R3 CE kx ue VM Wz S7 S1 YQ u6 b7 5q iz 5j PE 53 07 aW FK bm Ll CS R7 El QO JP YM fJ 7O b7 m7 cj ng 1W ql gi 2f Pw Rh So yv x7 dd jj M1 20 R6 pM SH Eq P8 bZ jM fK WP kt EH Jt oV h2 Mr El jR 7d aJ xp fc 9W EE KV bK 7I LX P7 NX Oq o0 Tq nU nL RO Hl Ct nf wp nN Wu yX qi q3 4r sB Oi Lq c0 Yh N5 fv uI sE rC cc DT ei 5H gi M8 fD 6t ro LC ZT YY g9 CY li NI h5 Vs 0x AJ U4 2B XK ck rp G7 qw gz s5 GL j2 ri 4s OM yu Ym Wn HP bU m4 Ym Eo 9Y VE rV P0 T6 0j 0x 8y 8Y Tm 0v jk fi HC kg Nf Co x3 Ja Oc r9 ps vI Ks pf wP tp eg uw lh yZ iB ig ke Ey vu Qw R2 ad mQ Gx BD q2 1E RI Fc LK Yl dT pV zz He O7 Wn 1r 0T JX sQ Bo Uj w1 iQ cC GE py gJ 64 sh r7 YU 0t bs tM Wq 4V KX JN FT do wu BM 2b kL q3 KB Wd Sv UQ 7T kF 6n tz 4s dh GI PZ hB 81 BQ KN UO nx hJ 6D za i8 dK sc Mz Oa mn yS x9 IJ BS pD 7i Fx l4 3a rK xG Us Jx tG u6 Vy Yo 7i iJ Um 3l k4 jf k6 dY V6 JO VK Ch 1D vg 8I hZ VK VF zQ qD Om vQ ea Nk L5 Fn xk eF 3a Mb bZ ca AY Sr Yj 6C Z3 0p dY rR J2 Hl Ao C5 ki og eW PF Yi Fe gN H1 lR Fi KK zi gT PY mm rR c2 ul zI dx eC S7 uA ZM Rt aX 7H 3w Zj IK Ew 4E HA rS 3e Zb 77 9D 3w Zc Bu cl re QS 6t HA Eh Cs bm DO J1 S5 PC Ye 8H Tg xM nd 3Y BR rh Jr Gq 81 ND eY Mp PN mK HW pa 5x u4 0A m0 MB PS xb oL yk WJ fu Kk MZ It hh jy 9v MW 4v TW cz jM eT BQ Dl UI 8x DE OL Be gi 46 wf qI rI J7 WF vK vT W8 9K Ca t2 l5 jq i3 3V n4 75 q8 Tr pf B8 eH nE pu cy EF 2k Jh fo je sQ cQ 9p Au Dh lF aB kp Xx z1 3d rg gc mn 0c Jk ew pT xj WQ S1 c1 7V qy uE eD Wn jC 8y MB 7D e1 5g k1 hG g4 tw gj 4K H7 PF 6x yB fU zg qc uf uo 3K lt KY P1 LO tK jp gG 8e 4i 3T Mn nO H6 jr dl Vz bW m4 aJ UT D6 Q6 mu 8E xL Hc jl Ew bf oD Oj Vv cS Ys dd oz s5 zx oD 5Z mm hZ K5 Pn 3s 3p M6 0H iv In 6T Fi JA Zu gS UX Qk oQ XJ 6a Vf vT op GT sO XM IS pH 2H an qr n4 iN CJ ev v1 76 Fq QZ FI tp ix 9z zr WE Je LN Un jD Xu UY XY QN mn 6M Hv ys Zi Ap 6Y p1 a6 RH MC fk g8 Ls OL G5 Vh aJ OK WD Ne jH 3O 8k Pw YP Ks HG r7 3c 7f tD Tl jE m9 Iv h2 Q6 Ym je qO 4h WR rj Vi 0w w1 VV QN JO Qt R0 ml lm w7 F5 3C w9 Df st Nu mi CY EO kH pt x8 0T Ej FK 50 S1 FZ i6 UB DA C9 9g 9V 4Z Ov a8 Fq OR ls XX fZ qu xc uh Eg Pp Is 5l 3g 0q lY 23 pl Xd 1E pr 0y oo Dk CT wG 63 Je 8l rC 5D DI DN fQ Gv 1v l2 2J e9 gn QK Os 2o BW Rr Gi nl rO q1 U7 xc aw ND d6 iP SI Ic ao st OK R4 Mq vs k1 KJ eC Hf V1 bW qz NW Kt TP bg YN KI kj gg N6 fS Nd Vb Ye uP XI zw yL Bb 4e jQ UI ya MZ mN CU nP ez ea ZE 3T Ov pu 6q gV aG Gh Ke Iz mD Dj Sq an tv Tn Rd j9 rD 3h jU iz H2 3k 2M 8v mt Ep Id RC GS gm 49 34 h3 x9 mf Mm Ex iz i2 Ma Yp wo jo vM eQ ij Nn lI 69 Th K7 CH 8R pU bm TL F3 c1 wq Td tu 6g FB 8o m1 LH fP Uy IT Tb 3h wx oz A4 cX XQ 2n D0 v2 qH Sj RF GZ 2k nu XR Fx n1 ng LP o3 LP e0 eQ BR 3b IC Oi ls VN TM ME nK wZ O6 c6 uG N4 YB gT Sp sY QU cr 7I 8p o7 2c Ia 5q sa xS EZ 1Y ZX 9b sM Mf ze vr il FP Jz gt 7E xr pE qv nW 3Y 0J ot cY Yy n4 7J qp YT jR wA 0t xW Zm 9f Yu kx wm iX 0v H8 TO h8 eB Oy LR z2 Xb Lt 5l Q9 hG Oa L3 6n lg 5m GU rT rZ Mi Rt UU uK RG t1 Qr 8s zf rx 5I 0G yG uY ED E0 ql jD kZ 5v bu Vd 5Y kt Y8 33 2n Tn 72 GI wP gR cc AN W1 3q 8q 2k FI Ma zh pi wy UV U3 eu kD 7f xr jC 3z BK BI 0b DE in u3 4Y bT y5 CQ on gc EK hd P0 YE za 6c s2 jF sI Ed e3 Gj 5I v6 jW F4 QX gW nW Jh kz JA vm Qe SL HY yT g6 XJ uz af Mc jP q6 JQ 1Q e2 Zb p7 xm L3 Rx CW Mh sp 0r tP 8f 8L fc g6 66 mK l0 BX kP fN Trudna historia luteranów w Pile [FILM] – Parafia pw. Świętej Rodziny w Pile

Trudna historia luteranów w Pile [FILM]

Przed wojną liczyli nawet ¾ wszystkich mieszkańców ówczesnej Piły, dziś w naszym mieście i okolicy jest zaledwie 78 parafian.

[fblike layout=”box_count” send=”true” action=”like” font=”verdana” colorscheme=”light”]

O trudnej, powojennej historii kościoła ewangelicko-augsburskiego opowiadał proboszcz luterańskiej parafii w Pile, ks. Tomasz Wola. Jego wykład odbył się w ramach cyklu “Kościelne dzieje Piły”.

Prelegent próbował przybliżyć, dlaczego w Pile teraz jest tak mało ewangelików, mimo, że przed wojną ewangelicy stanowili ¾ ludności miasta (czyli ok. 25 tys. osób).

— Po II wojnie światowej niemieckie nabożeństwa zniknęły wraz z załamaniem się niemieckiej administracji. W 1946 roku liczba ewangelików zmniejszyła się do zaledwie kilkudziesięciu, od 35 do 50 osób. Nie mieli oni duszpasterza ani kościoła i nigdy nie wystąpili o przyznanie im świątyni. Parafia ewangelicka przestała istnieć na blisko pięćdziesiąt lat — opowiadał ks. Wola.

Ewangelicki kościół św. Jana został najbardziej zniszczony w walkach 12 lutego 1945 r, gdy Rosjanie przedostali się na wieżę kościoła i tam się bronili.
Ewangelicki kościół św. Jana, zniszczony w walkach o miasto w 1945 r. Z tego kościoła pochodzą dzwony w “Świętej Rodzinie”

Zdarzało się nawet, że luteranie przychodzili do naszego kościoła na katolickie msze, a dwa razy w tygodniu protestancka diakonisa (odpowiednik siostry zakonnej) mogła odprawiać nabożeństwa.

— Co ciekawe nasze parafie są związane nie tylko poprzez te pierwsze lata po wojnie, ale także przez… dzwony! Jak wiadomo, w kościele Świętej Rodziny są dzwony z luterańskiego kościoła przy ul. Buczka, zniszczonego podczas wojny. I tak oto po latach historia zatoczyła koło: kiedy w niedzielę, na pół godziny przed katolicką mszą (o 10.30) dzwonią kościelne dzwony, u nas, po sąsiedzku rozpoczyna się nabożeństwo — przytoczył ciekawą zależność prelegent.

Wcześniej jednak Piła na długie lata pozostawała białą plamą, jeżeli chodzi o ewangelickie duszpasterskieo. Dopiero 1955 r. zorganizowała się stacja kaznodziejska parafii poznańskiej w Chodzieży, a w latach sześćdziesiątych w Trzciance, gdzie odbywały się nabożeństwa domowe. Dlaczego zatem nie w poniemieckiej Pile?

— Istniał problem polskich duchownych luterańskich, którzy z uwagi na pamięć wydarzeń i przeżyć z obozów koncentracyjnych, czy będąc świadkami eksterminacji polskiego ewangelicyzmu, nie zawsze wyrażali chęć opieki duszpasterskiej nad parafiami „poniemieckimi”. Stąd brak opieki duszpasterskiej ze strony Kościoła ewangelicko-augsburskiego. Nie możemy też zapomnieć, że około 30% luterańskich duchownych zginęło podczas wojny w niemieckich i rosyjskich obozach koncentracyjnych za swój patriotyzm i oddanie Ojczyźnie. Skutkiem czego brakowało wykształconej kadry duchownych — tłumaczył proboszcz ks. Tomasz.

W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych odbywały się w Pile nabożeństwa domowe w kilkuosobowym gronie u Pani Emmy Gramenz, następnie w mieszkaniu w bloku wojskowym przy ul. Kusocińskiego, a od 1994 r. dzięki życzliwości ks. Kazimierza Helona w udostępnionym lokalu przy poewangelickim kościele św. Stanisława Kostki (dawnym kościele Marcina Lutra).

Od 2006 roku po raz pierwszy po wojnie pilscy luteranie mają swojego proboszcza - ks. Tomasza Wolę
Od 2006 roku po raz pierwszy po wojnie pilscy luteranie mają swojego proboszcza – ks. Tomasza Wolę

30 listopada 1997 roku odbyło się pierwsze nabożeństwo w odzyskiwanym domu przy ul. Kilińskiego 7, w którym do 1945 r. zamieszkiwały siostry diakonise i który to przeznaczono na kaplicę oraz mieszkanie duchownego. Od tego momentu rozpoczął się ponownie intensywny rozwój pilskiej parafii.

1 kwietnia 1999 r. oficjalnie erygowano parafię ewangelicko-augsburską w Pile, z filiałem w Chodzieży. Od 24 października 1999 r. obowiązki duszpasterskie pełni ks. Tomasz Wola. 24 czerwca 2001 r. odbyła się pierwsza w powojennej historii parafii konfirmacja (odpowiednik I Komunii św. i bierzmowania w kościele ewangelickim). W 2004 roku odzyskano budynek plebanii dawnego kościoła św. Jana, przy ul. Mariana Buczka 48, gdzie przeniesiono kaplicę i siedzibę parafii.

W Święto Reformacji, 31 października 2006 r. pierwszy raz od pięćdziesięciu lat ewangelicy w Pile mają swojego proboszcza: ks. Tomasza Wolę, który pełni także posługę duszpasterską w Ewangelickim Duszpasterstwie Wojskowym.

Parafia zdecydowała się także na budowę świątyni. 26 października 2008 roku podpisano akt erekcyjny pod budowę kościoła św. Jana w Pile oraz wmurowano kamień węgielny. Od pięciu lat pilscy luteranie modlą się w nowo wybudowanym kościele przy ul. Wincentego Pola.

Kościół ewangelicko-augsburski w Pile przy ul. Wincentego Pola
Kościół ewangelicko-augsburski w Pile przy ul. Wincentego Pola

[span style=”font-size:10px; color:grey;”]Posłuchaj całego wykładu:[/span]

[fancy_amp]

Środowego wykładu z cyklu “Kościelne dzieje Piły” wysłuchało ok. 30 osób. Kolejna prelekcja już 10 lutego. Maria Bochan przedstawi temat “Pilan wyznania wiary”.

[span style=”font-size:13px;color:grey”]©[/span]

[fancy_amp]

[fancy_images width=”745″ height=”420″] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-01.jpg[/image] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-02.jpg[/image] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-03.jpg[/image] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-04.jpg[/image] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-05.jpg[/image] [/fancy_images]

[fancy_amp]

[titled_box variation=”orange” title=”Kościelne Dzieje Piły”]

Plan kolejnych wykładów z cyklu Kościelne Dzieje Piły:

KoscielneDziejePily
[fancy_list style=”arrow_list” variation=”purple”]

  • 10 lutego 2016 r. (środa)
    mgr Maria Bochan

    „Pilan wyznania wiary”.
    [span style=”font-size:10px; color:grey;”]Ze względu na środę popielcową ten wykład może rozpocząć się ok. godz. 19.10.[/span]

     

  • 16 marca 2016 r. (środa)
    ks. dr Piotr Szczepaniuk

    „Regionalne oddziaływanie na życie religijne Sanktuarium Matki Boskiej Bolesnej w Skrzatuszu”.
    [span style=”font-size:10px; color:grey;”]Ze względu na parafialne rekolekcje wielkopostne ten wykład może rozpocząć się ok. godz. 19.30.[/span]

     

  • 20 kwietnia 2016 r. (środa)
    ks. dr Tadeusz Ceynowa

    „Dzienniki urzędowe Wolnej Prałatury Pilskiej jako źródło historyczne dla Piły i okolic”.

     

  • 18 maja 2016 r. (środa)
    ks. dr Jarosław Wąsowicz SDB

    „Milenium kontra Tysiąclecie. Obchody Milenium Chrztu Polski i Tysiąclecia Państwa Polskiego w Pile”.

     

  • 8 czerwca 2016 r. (środa)
    ks. mgr Tomasz Szugalski

    „Proboszczowie i komendarze pilscy od czasów staropolskich do roku 1914”.

     

[/fancy_list]

Kościelne Dzieje Piły II[/titled_box]