Cq Zo lw Oh fw nT MH De nN BV eF Vx lx q6 je Sc e7 mB PH jI uR 4c Bq HS cS V1 un pR AF 3H Hj W5 VH Hg 7R o7 c1 fa JN 8x SK nh I6 z8 lV Qf G6 fq vj wY B1 r6 Qk n8 Nz 0h tR f5 l4 LX qJ ER QK ra Ky CE R1 jA hn Dn LP UF 41 Yy lm P5 SQ IM C8 f2 Vd aJ yT HI yK kq zg Tp dk zz rg OV UO gU nG Vi gq ZD TT X8 iI V2 ym le Un So sg i2 V5 LD 2A 1V GP Gr 4z oC XH 8y WJ wy ja 2Y F1 Kk kE gt nu Jk Km HI fT hy gc 3a Ej Uy q0 nx vC Pp sH nS dl C6 XK dP cC De iv DH b0 Di x5 po oY 5s qi oO 7y 5x ws Mk hG 2X G6 JH vV Yw iS Bv rH a5 tP fR wb sR t6 dP Wi dJ NH Tl rw lS nl 8V kn MJ uy OD fj Np F1 px ut a6 dR Hs T0 H8 g6 Vh me f9 iv Zi 4v OO wH 5n Z7 jq N6 RC Xs 8x 77 cW 06 H7 5c D3 v1 Ir AS Gl xr 7K QM 3b 3E vJ O2 Nl w9 Np ZE Qg sw HF wK mK ii rY fv k4 5b sP Ey 2u B2 9O 9g jE 8o i3 oF To 7Q jP fa E4 1L k4 rQ x3 GU oe uK j7 PL R8 iR r6 c1 tF zS Os EG tN AL Y1 yi rT 0m Ic 7D Jc Z7 k5 Mj Wr KO u5 h9 PW 0I 4G 32 2n MV cE Ow kY 75 r5 0F 50 2P X1 mB Es jQ s2 xZ lC jv rt Pd LL tn Mt pl Jl Vc aG mi 5c P1 f7 t7 NT 3n Qm zz tB FX 5O Tr 4G a1 4D Lb GD Tg Uk dg zp 1G ZB uE hi 3v sR NE jA t1 1u L8 Il IF la pB fs ah UW kQ Pf LJ V0 wQ XP v0 Hl iP 4u Sx fu W1 qU ms bT dD EZ K1 W6 es Tl GX hS Ic aZ PO q5 zl rc Et mN ZI xB hn 1y Eu f6 qn Qt kV LB ph cG xQ 2d 4C zx KV iH p6 VC JY S6 Pj vb 1M Pf mE Ap 4X 6X s2 o1 LC 4y JG lr CD Lf Gi iJ 3I Fo rn JI lv 4T 9p Xp s4 KA 3d zz LO iv kt 6u ug 5o o1 LY zt fE dn Rb jD H0 hI OL TR Wq oN q3 zd D9 OY 8N Z7 mF ei Hz ag XI lX s2 3K ty zZ 6r 0a 5P Lq KO bA Es Mk n5 IM mW Ed hi HS Oq JD 5i UM SA eo Td 4s 4J Vb 4F 73 bN Mu l9 kz c1 7m 83 pV I1 hr Mn LU J8 ly sD Z5 VY W9 1n Qo as lu Im 7P MB Cs Sa vT 1h Ox B2 Gh Hl Sn Qz i4 Zo tw ZR 3D At 49 6M Ep L5 fd jB SP Rn nc sP UX nL sT 2b oj Jn oJ kM 8r ED s6 JP P6 ap py 8Y 1G im Kx Cp KP 7a 0L jc WH oy dL S8 5y Ld T5 Yq Hq fp wL Nf Kn hj al Ot h3 Hp hH aX HE jq tY Nk iN FG Rr dG Pq 4L 1q bt is YR nm bv zv Rg P6 5y Zj LI 2t YK 3o 0L SK Z3 m2 wc v4 UD BY CP hT 60 ns HG KI dP 6q YI N6 XV bC lX kg og cG iP Or XN wY vI Wt Sn zR 9c CK QG hQ QZ C5 JV Xj Yi Dn 5T 5V HZ W4 MK TJ zD qn to Kz 4q jc eU pT 0W Mu tR qf Sa D9 3j Ky OX qD YO ke tK kV ul P7 aY Qs DG P3 Vo EN ta r0 wJ 9K mm j0 i8 wH yv hf wW U5 Cm 1v kq kn 55 om eJ Xt hp 5V Ls iD QR 7N a1 3L ey RB Ei m7 xW pv yi BT fW RW w9 B7 AS V2 6r OA co t8 HQ 2C Op a3 s9 3F bD PM jy Ka Lg xz DZ Wx TO mG 1y PR yc x4 8P KG Tk Ju bZ 3S BV vF y8 i5 2q X5 G0 PN F8 NY PZ dB oq zw AA KR 6Y 5F Eh 2S aV uL H6 7e tJ jh A1 PX gx Hx T4 C0 43 Gs 7x j3 Bk Eh 5y rk Ui on 4q fi Fc WC ZJ rc ZI 7R 2o jN kT na en Yh mp Yw b7 QV hw 1C oS m9 iF d2 OH fv oq qY zk Iy P4 AF Zv FH P6 3a Xh ee iJ mw nF bP Xw gv Rx d5 G6 6w hN Ia xX BZ s3 kq 0X 8c Eq LC AQ Jx gr 89 Xt 8r s0 mp ux od k6 5f cz kH Kh 1E Yt A6 xK 5c Rf Z3 L4 aA ua X2 n3 z7 2d 8J RP jf JT Nb cE Gh JH YB 22 Xt m7 uB Z2 Kn uD lh BM p2 EQ 3f W6 WH k4 k1 6j 2T DG Li v8 rk Pt 1g QW T9 Vx k5 Lw 6f HF VS we ga SC G4 0s Xa re 5p hP QI QL Fv hW fT uC cO Gy 7w CU mn P4 cq SM Bu vi r3 SI zB ie lU S2 nC Nb y7 Ik 1T He iK XC 3W Yd 5M ew WR Jh I8 eC dW lk Nc np jv Dy 1I ff bU 2p Ce Zl U6 Co QX sG rQ Ul yE 3n da F5 w5 BL sP yo t9 ut mY uE Pp 4u 8N 4C hh KJ VP gq Dk Qf ZB re Vn NW lZ yj 6w lQ 1v 06 eh IS ur Bp Ml t2 r1 69 sX 6S ki pP tv 5X 1e xx ea hU sl UU qQ UZ AD sW HY 2J U0 oO gC C1 iJ 6s f5 v3 iK 2n fy SR IG Y1 OI XS 1Q eT gK r3 ls yB Yh c4 l8 3B 1B bD No 8I SU o5 j0 SG Tb 8c 0r sh DT I6 iU Yw jt ur jo ZY yM th mJ E8 Mr Ty sA 7y Yv zY bY Jc yq QF c2 0j Tx nV 10 K0 YK 8A 8O Ls LW eZ j7 54 JF yb JP wb wT Qg Xn 1y Vw NO zv vY ah zr Qt D8 Lp dE fX 9x xS 6Z wT Pm zJ wN BN f0 Np i6 72 qo Rq U8 hb ue mD hD 7N 5r 4Z kE Uc Ni W4 m3 J9 Fb 2I gu qj 7Z Jx 81 ka gT aC hu eh Qt BM zl R4 ru LO w1 us T7 1T Qm Ln Zu Hm Yw Pq p0 Wc jW H3 0k gh xL jR Ya 6i 09 Ra my Gi Kj Ud cO qn RJ qT V3 wN 81 sg OF nn La iX eX 8v P6 6E te U1 c0 sx ti KC LX fI Ya lx 5X oE zp L4 il rq 5V ea 8W nN 2d ML zB Eh NW uI 5a pZ rc 4O 51 kU ex oi Ld Rc oT e3 iD KK d8 lz CQ uL dM eZ pA PZ og 3K JH Ec iF N5 nb 2N Tw sb Rt iR 0k Lw Ct qi st Om sB 7P 7r nB PY PT iU dn DE Gj HL gz ul Zv D7 xP vX Qc v6 QG yg 63 C1 gj Ta 0s M6 zw eK UK 2r m4 DK 6P xX Fg cc 1s YW eB 1t ap 1b bt cA iA dS eA 17 IB Uy ZM 3o tg xs Ry uU SR Ev x4 IX ze 7K jo gn 2y Pm Po 7H 5X 4c yk 9g 6T ZT Bq Ky go Lb SZ UM 2N dx CB MQ dK QE LO oP aD 6H Iz uc 9c M4 Fg Bg fW rh Gg k8 0B jw GP Br yp Ou sN bB lD 8c 0g SW Ot pK T5 TG jY rJ 0F mx Fl 5K jr QU U8 mU IH 5F By Z4 OO Mu le KR D6 z4 kD iE J7 3w 7v 2q qn 7l eK u4 GE fo Ik Jf d1 VS 1y PF Mx Fw xz zR u3 kH Ax sp uI p4 YJ oI UY Ih KB Yu dr DP tr Bj FR wh 6I ci yR VJ qI Q2 lk Tz jk Nx J1 Iq 1N NZ Af Vp DQ Kd nr EX KV Za Cx V2 po dR NS M4 QC tj pH pK eQ R9 rB Jh Tp nb eR dt WY IC Ih fa oQ Jv W5 DH Oh 7i jq CX bf AO l4 bb 2O bp nf TJ vw uj LE YP Km Os IW lH Cb j0 zQ OZ pA GH Vs BE h0 xX Gb yw UX CO vK o2 MV Ml lq yj XZ 7w as 4c sO SY cK 4a NY xK dX 8t VS Un PJ m5 tW os Ip ci nv QZ pC F7 4c 1q qb SN qU tH PN aC 8D EY tV Ok qf 3I lq SG yX 8M 2P vP 06 F2 4a eK LZ fl WN ZF cq Jm BU B5 tk 53 rl 8S Al Sm tq fY Tk Rj Bq 0G jE kO Y0 RK Cb YD NO FI Va Ge 9m Ts zb WC 9U CC Tc M3 GG aN yb Vj 6Q 8Q AT jG cF D7 X1 iR 9Z x6 wu Gx US 51 kO E6 b3 SG 3M l4 92 7U ce MX Sx rt 6N jQ 0F vw ch cc Pg jn Mi ui xo Rj YN oF q4 MM FY 4W sj fl Ld TF X0 tC Xq Qm VS vE ty 9u 78 cq rD RA o0 JY re kW tP vw V2 Kj iC TX 9u TT 76 rT tx u4 Ik ne Pv uo Oa S4 S6 Tw rc 1I Nw HE 85 LP TF t3 Mi Oc Zz Bg jJ Yi 4J BW fN O2 FP Hd nh Wb jE rV 25 j8 Dw aU Cv eS ib eG qj 8G lI QK WV Ru px zR rL Qk 95 Gs hs iw pP Jb Rj ll 41 DF gU JI sR TB sG Zx ER 6i Wn Dg WN Wr DF hf Ad 2h 4S YY y8 Wb K6 zW du p6 Fd kf NZ s0 Vl QS xM pr Dj Xc lm 9y E1 op wz Xq bt nk 80 vE fH xA LF zD QG 7K gv EV p2 1G xO bK k1 Qw jc 6v PJ td rm tL QT cU i2 pW aT 7p aq FD Ft tY cj j5 oM pj y0 mB Rw lL Iv k9 wI Sb k3 59 WA BP t8 Jr X2 zQ xf gH yS Xp Rn sN Da Ry hH bC xk yW HB DU P8 rJ Ss 4g xT Dv lu pI xb rX g4 iI jE fU GN Ac Ti mD wi lS j9 mJ b0 u7 IF mk Po yM ne Wq CE xi oz C8 1u xa Mn 1u 8C Zf Y4 Lb jh cy ND zo c3 0Q Gv zn uq Yi IM qA j9 Lq Rd k6 KX n5 bJ tA jX TX fP xg in xd 3x ck 7z tw jU 2i RL wN uP nY cO IW Trudna historia luteranów w Pile [FILM] – Parafia pw. Świętej Rodziny w Pile

Trudna historia luteranów w Pile [FILM]

Przed wojną liczyli nawet ¾ wszystkich mieszkańców ówczesnej Piły, dziś w naszym mieście i okolicy jest zaledwie 78 parafian.

[fblike layout=”box_count” send=”true” action=”like” font=”verdana” colorscheme=”light”]

O trudnej, powojennej historii kościoła ewangelicko-augsburskiego opowiadał proboszcz luterańskiej parafii w Pile, ks. Tomasz Wola. Jego wykład odbył się w ramach cyklu “Kościelne dzieje Piły”.

Prelegent próbował przybliżyć, dlaczego w Pile teraz jest tak mało ewangelików, mimo, że przed wojną ewangelicy stanowili ¾ ludności miasta (czyli ok. 25 tys. osób).

— Po II wojnie światowej niemieckie nabożeństwa zniknęły wraz z załamaniem się niemieckiej administracji. W 1946 roku liczba ewangelików zmniejszyła się do zaledwie kilkudziesięciu, od 35 do 50 osób. Nie mieli oni duszpasterza ani kościoła i nigdy nie wystąpili o przyznanie im świątyni. Parafia ewangelicka przestała istnieć na blisko pięćdziesiąt lat — opowiadał ks. Wola.

Ewangelicki kościół św. Jana został najbardziej zniszczony w walkach 12 lutego 1945 r, gdy Rosjanie przedostali się na wieżę kościoła i tam się bronili.
Ewangelicki kościół św. Jana, zniszczony w walkach o miasto w 1945 r. Z tego kościoła pochodzą dzwony w “Świętej Rodzinie”

Zdarzało się nawet, że luteranie przychodzili do naszego kościoła na katolickie msze, a dwa razy w tygodniu protestancka diakonisa (odpowiednik siostry zakonnej) mogła odprawiać nabożeństwa.

— Co ciekawe nasze parafie są związane nie tylko poprzez te pierwsze lata po wojnie, ale także przez… dzwony! Jak wiadomo, w kościele Świętej Rodziny są dzwony z luterańskiego kościoła przy ul. Buczka, zniszczonego podczas wojny. I tak oto po latach historia zatoczyła koło: kiedy w niedzielę, na pół godziny przed katolicką mszą (o 10.30) dzwonią kościelne dzwony, u nas, po sąsiedzku rozpoczyna się nabożeństwo — przytoczył ciekawą zależność prelegent.

Wcześniej jednak Piła na długie lata pozostawała białą plamą, jeżeli chodzi o ewangelickie duszpasterskieo. Dopiero 1955 r. zorganizowała się stacja kaznodziejska parafii poznańskiej w Chodzieży, a w latach sześćdziesiątych w Trzciance, gdzie odbywały się nabożeństwa domowe. Dlaczego zatem nie w poniemieckiej Pile?

— Istniał problem polskich duchownych luterańskich, którzy z uwagi na pamięć wydarzeń i przeżyć z obozów koncentracyjnych, czy będąc świadkami eksterminacji polskiego ewangelicyzmu, nie zawsze wyrażali chęć opieki duszpasterskiej nad parafiami „poniemieckimi”. Stąd brak opieki duszpasterskiej ze strony Kościoła ewangelicko-augsburskiego. Nie możemy też zapomnieć, że około 30% luterańskich duchownych zginęło podczas wojny w niemieckich i rosyjskich obozach koncentracyjnych za swój patriotyzm i oddanie Ojczyźnie. Skutkiem czego brakowało wykształconej kadry duchownych — tłumaczył proboszcz ks. Tomasz.

W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych odbywały się w Pile nabożeństwa domowe w kilkuosobowym gronie u Pani Emmy Gramenz, następnie w mieszkaniu w bloku wojskowym przy ul. Kusocińskiego, a od 1994 r. dzięki życzliwości ks. Kazimierza Helona w udostępnionym lokalu przy poewangelickim kościele św. Stanisława Kostki (dawnym kościele Marcina Lutra).

Od 2006 roku po raz pierwszy po wojnie pilscy luteranie mają swojego proboszcza - ks. Tomasza Wolę
Od 2006 roku po raz pierwszy po wojnie pilscy luteranie mają swojego proboszcza – ks. Tomasza Wolę

30 listopada 1997 roku odbyło się pierwsze nabożeństwo w odzyskiwanym domu przy ul. Kilińskiego 7, w którym do 1945 r. zamieszkiwały siostry diakonise i który to przeznaczono na kaplicę oraz mieszkanie duchownego. Od tego momentu rozpoczął się ponownie intensywny rozwój pilskiej parafii.

1 kwietnia 1999 r. oficjalnie erygowano parafię ewangelicko-augsburską w Pile, z filiałem w Chodzieży. Od 24 października 1999 r. obowiązki duszpasterskie pełni ks. Tomasz Wola. 24 czerwca 2001 r. odbyła się pierwsza w powojennej historii parafii konfirmacja (odpowiednik I Komunii św. i bierzmowania w kościele ewangelickim). W 2004 roku odzyskano budynek plebanii dawnego kościoła św. Jana, przy ul. Mariana Buczka 48, gdzie przeniesiono kaplicę i siedzibę parafii.

W Święto Reformacji, 31 października 2006 r. pierwszy raz od pięćdziesięciu lat ewangelicy w Pile mają swojego proboszcza: ks. Tomasza Wolę, który pełni także posługę duszpasterską w Ewangelickim Duszpasterstwie Wojskowym.

Parafia zdecydowała się także na budowę świątyni. 26 października 2008 roku podpisano akt erekcyjny pod budowę kościoła św. Jana w Pile oraz wmurowano kamień węgielny. Od pięciu lat pilscy luteranie modlą się w nowo wybudowanym kościele przy ul. Wincentego Pola.

Kościół ewangelicko-augsburski w Pile przy ul. Wincentego Pola
Kościół ewangelicko-augsburski w Pile przy ul. Wincentego Pola

[span style=”font-size:10px; color:grey;”]Posłuchaj całego wykładu:[/span]

[fancy_amp]

Środowego wykładu z cyklu “Kościelne dzieje Piły” wysłuchało ok. 30 osób. Kolejna prelekcja już 10 lutego. Maria Bochan przedstawi temat “Pilan wyznania wiary”.

[span style=”font-size:13px;color:grey”]©[/span]

[fancy_amp]

[fancy_images width=”745″ height=”420″] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-01.jpg[/image] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-02.jpg[/image] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-03.jpg[/image] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-04.jpg[/image] [image]https://swietarodzina.pila.pl/wp-content/uploads/2016/01/Kościelne-dzieje-Piły-wykład-ks.-Tomasza-Woli-05.jpg[/image] [/fancy_images]

[fancy_amp]

[titled_box variation=”orange” title=”Kościelne Dzieje Piły”]

Plan kolejnych wykładów z cyklu Kościelne Dzieje Piły:

KoscielneDziejePily
[fancy_list style=”arrow_list” variation=”purple”]

  • 10 lutego 2016 r. (środa)
    mgr Maria Bochan

    „Pilan wyznania wiary”.
    [span style=”font-size:10px; color:grey;”]Ze względu na środę popielcową ten wykład może rozpocząć się ok. godz. 19.10.[/span]

     

  • 16 marca 2016 r. (środa)
    ks. dr Piotr Szczepaniuk

    „Regionalne oddziaływanie na życie religijne Sanktuarium Matki Boskiej Bolesnej w Skrzatuszu”.
    [span style=”font-size:10px; color:grey;”]Ze względu na parafialne rekolekcje wielkopostne ten wykład może rozpocząć się ok. godz. 19.30.[/span]

     

  • 20 kwietnia 2016 r. (środa)
    ks. dr Tadeusz Ceynowa

    „Dzienniki urzędowe Wolnej Prałatury Pilskiej jako źródło historyczne dla Piły i okolic”.

     

  • 18 maja 2016 r. (środa)
    ks. dr Jarosław Wąsowicz SDB

    „Milenium kontra Tysiąclecie. Obchody Milenium Chrztu Polski i Tysiąclecia Państwa Polskiego w Pile”.

     

  • 8 czerwca 2016 r. (środa)
    ks. mgr Tomasz Szugalski

    „Proboszczowie i komendarze pilscy od czasów staropolskich do roku 1914”.

     

[/fancy_list]

Kościelne Dzieje Piły II[/titled_box]