Tajemnice i ciekawostki odc. 8 ~ Pozostałości po kościele świętych Janów

W ósmym już odcinku wakacyjnego cyklu „Tajemnice i ciekawostki kościoła” chcemy pokazać najstarsze zachowane obiekty kultury materialnej naszego miasta.

[fblike layout=”box_count” send=”true” action=”like” font=”verdana” colorscheme=”light”]

Te najcenniejsze pamiątki z historii Piły to rzeźby z dawnego kościoła katolickiego pw. św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Pile. Do naszych czasów zachowało się 12 figur z drewna lipowego, polichromowanych. Ich powstanie datowane jest na połowę XVIII wieku! Wszystkie są własnością naszej parafii. Sześć z nich jest wypożyczonych Muzeum Okręgowemu w Pile, a pięć jest eksponowanych na korytarzu inspektoratu (obok archiwum).

Jedna z rzeź zyskała wyjątkową oprawę: korpus Jezusa jest umieszczony na krzyżu, który jest niejako przedłużeniem brakujących rąk i stóp. Figurę tę można zobaczyć w inspektorialnej kaplicy (zdjęcia poniżej). W kaplicy znajduje się także gipsowy model płaskorzeźby Dobrego Pasterza wykonany w stylu charakterystycznym dla plastyki lat 30. XX w. Figura posłużyła także za formę dla rzeźby ceramicznej, z której wykonano serię replik. Trafiły one do kaplic domowych na terenie inspektorii pilskiej. Jedną z tych rzeźb otrzymał dawny generał salezjanów, ks. Pascual Chávez.

Oprócz rzeźb, w Muzeum Okręgowym można zobaczyć także barokowy świecznik. Historycy z muzeum oceniają, że może być on jeszcze starszy niż lipowe figury.

Pozostałościami po kościele świętych Janów są także dwa obrazy w naszej świątyni: Ostatnia Wieczerza / Św. Joachim i Anna (obecnie znajdujący się w feretronie, o którym pisaliśmy już w ciekawostkach») oraz malowany na blasze obraz Matki Boskiej Częstochowskiej. Ten drugi szczególnie podkreśla to, że kościół śś. Janów był ostoją polskości.

Parafia posiada także XVII-wieczne księgi parafialne tamtego kościoła (przechowywane w archiwum diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej w Koszalinie).

Ciekawą, a zarazem tajemniczą pozostałością po śś. Janach jest krzyż, który dziś jest eksponowany w kaplicy adoracji. Skąd on się tam wziął? Otóż krzyż ten został znaleziony przez Franciszkę i Karola Żebrowskich w lutym 1945 roku na ruinach kościoła śś. Janów. Państwo Żebrowscy przybyli do Piły zaraz po wyzwoleniu 17 lutego 1945 roku z Warszawy celem osiedlenia. Jak wszyscy przybywający w tym czasie ludzie byli żywo zaangażowani w odgruzowanie i odbudowę miasta. Olbrzymim zaskoczeniem dla nich było znalezienie krzyża w idealnym stanie leżącego na zwalisku cegieł, popiołu i zniszczonych przedmiotów. Krzyż wzięli do domu i czcili go do końca swojego życia, kiedy to pani Franciszka w listopadzie 2004 roku zmarła, przeżywszy blisko 97 lat w zdrowiu i pełnej świadomości.

W Wielka Sobotę 26 marca 2006 roku – córka państwa Żebrowskich wraz ze swoją rodziną, przekazała ten krzyż na ręce ks. proboszcza Gwidona Ekerta SDB, jako dar dla parafii. Pragnieniem ofiarodawców jest to, aby krzyż był dostępny dla wielu ludzi, i był opoką chorych, pocieszeniem strapionych, powiernikiem smutków i radości każdego, kto będzie tego potrzebował.

— Obserwując losy ludzi, którzy modlili się przed nim, zaobserwowałam wspaniały Dar Łaski ludziom o nią proszących — mówi córka państwa Żebrowskich.

Mimo, że dziś – w wyniku błędnych decyzji komunistycznych władz – nie mamy kościoła śś. Janów, to jako parafianie czujmy się spadkobiercami tej wspaniałej, pilskiej świątyni. A pozostałości po niej niech nam przypominają o dziedzictwie dawnych mieszkańców miasta.

Figury w Muzeum Okręgowym w Pile
Figury w Muzeum Okręgowym w Pile
Kosciol_swietych_janow (1)
Kosciol_swietych_janow (3)
Kosciol_swietych_janow (4)
Figury na korytarzu inspektoratu
Figury na korytarzu inspektoratu
Kosciol_swietych_janow (8)
Kosciol_swietych_janow (6)
Kosciol_swietych_janow (7)
Odrestaurowana pasyjka w centrum kaplicy zakonnej
Odrestaurowana pasyjka w centrum kaplicy zakonnej
Kosciol_swietych_janow (10)
Kosciol_swietych_janow (11)
Feretron z obrazem przedstawiającym Matkę Najświętszą i jej rodziców świętych: Joachima i Annę...
Feretron z obrazem przedstawiającym Matkę Najświętszą i jej rodziców świętych: Joachima i Annę…
... a z drugiej strony Ostatnią Wieczerzę
… a z drugiej strony Ostatnią Wieczerzę
Obraz na blasze - Matka Boska Częstochowska (eksponowana w ołtarzu)
Obraz na blasze – Matka Boska Częstochowska (eksponowana w ołtarzu)
Krzyż z kaplicy adoracji, znaleziony na gruzach kościoła śś. Janów
Krzyż z kaplicy adoracji, znaleziony na gruzach kościoła śś. Janów
Kościół Świętych Janów przed zniszczeniem w czasie wojny
Kościół Świętych Janów przed zniszczeniem w czasie wojny
Wnętrze kościoła śś. Janów
Wnętrze kościoła śś. Janów