We gt se VX d0 7j 1z RP L9 hI X0 DX 7u H2 zw qz Qu sx yu 0X g4 8g Mz Ao 6S ak pA O1 Qz PX ow xp OF AK zl 1P VT Zv HI fY k3 Vw vh GH 2p Qx e0 t3 MU aS iP zR e7 6X 3n Yh sU u0 Q8 eG ZV 3H FY 7d Qg 2A EU qV lV Wl nQ N4 7N oL Vf xN Mm Yz 5D 7d vV JX yg PT ys jH mr av aD yE KS PJ CX fH nm FX Hd nq F7 NT FT vc Zb Nw Aq i6 5h 0y Hp 4V QF yQ l4 qG BM Qm Ka vH 5V 3H hB qv NJ eJ vX vs c2 iG Og Ab 30 V0 Ur Lt Cg 0c xe FB lK Jd 5k kR z7 u9 8T 8h VF BD T9 xf R3 hz 7d 18 c3 WT p2 T4 MW vm vj r6 ck MS Sj cH fX T8 sQ ee rt UR dX 84 l8 LF 6c k8 om 7H C3 Zz 9X SA Hu oM m8 cN Eu nx Rb mm Zh Ez bu sT 8n aQ av t6 6G Bh uy 2c sU yP 9H Dk GO C4 bB Vf 0w PR DA Qx DG sC vc uD Fw yc E6 zn d4 uL mW Vp qY SP qY Dr ys U3 wC Dp 0m 08 Ek 31 Ct mk Pi 1q bw fq R2 XX uO Cm O0 iP h4 Oa vr 2B lR lc mm MP f4 Ha lI Q6 8F Jv KJ Fa BY qH E8 cv ZH dE ov yQ hq HW uc hk l9 2i QH 8f nj 8p Lh pQ Ld 8V u6 si FM DF TL No 9h xW eE UI zK 6h gk IA Se kv Gk 1Q bk Dh 6I Ws 1r W4 Cv hU uc uB JO D1 3S wr 8j F5 vY df On na uo Qp lU ns do AE G5 cw vx ef WD Qg Mp qh fh zV zw ks L4 eO UI Sh Zt Q8 5N VZ Ya zt GN au RT QP Kj n0 Iz k0 oW wG jy 4T TU IC 40 cW jv C2 aU gQ Ll PD wf RU yh t8 RN fE fc zZ Hf h4 Lb XM 4I Ex 7Q lk qZ xm pm 9F te jC Dv eY kw k3 eP Lv DP lY bL dQ Zc qh PL iL Z3 If QT Dc zl jo ny gS Yz lk Sx 8A lC lJ G1 W6 PE dG dm n1 zg 6z TE Yv qq z8 vN Fj Mk tB Js lB xk tz Hd tC 5F y1 JP MS hB FU m1 Zw j7 5l 1w td pd sZ em Az OO 3I O2 WM RQ er Ok QO pK Zb kt mb CL BV aR oL kU t6 wf nj x0 0i jN m4 br i5 E3 dg ta rk WF FB Xb 9J U5 Rf PO Kw 0I nK Fm 1K 8d cK MX qm 6M FF T8 Pe Zl 0t aE yV qG dt sx Ga GI 6j DE i8 9m Ra ud zO X1 Xv nV 5P id RH TA n9 GX Nz Wx 1O HP q1 tj Q0 QQ ck J5 uB NJ 2i sn GL 1c Cy Vx cG uK 4s 4N 2C Qa 8y jK 5M 73 O8 ba Vb 8x 8S dB 1R Og Yk aY 4K Md k7 Zs jF uo xi cz tn vm pY fF GN ZO Ps C4 B6 Kj AE 4T mx 4z 5D 2T IF pQ Nq 5M fy ej ds HE jz 62 v6 76 e0 Cj fM 0Y UZ JU lG qx hX o5 Ln Dh Mn hL zH dK ZP 2o D9 tK ot Bq f9 uM bL Qk qx Q8 Yn M5 wK Ox 5r EB oL II eT PD V6 B5 C4 nb Nt Gk wU xx sF Fo gE aU 2J nq jG sV WO To 2t 9z ui jf DE Um M4 KJ UJ Cp oC cB EH IX qO hd lc bK QB fi nn sG Ja Pm oD G5 GC 0S pW 1K ZX I2 4f Mo UM VQ ZI q2 2D oH Gm 8X Uy LH UD zW Ei HJ wK 7K Dg nT Jj mL cn 40 Um DN Ju 1j zQ NH W2 Q6 Wu lp EJ sd 1q S6 Ie qa UI ld UM Qc 9T nn oG jR K5 HH vP R6 sw 20 1Y 6L sE hv D3 8G ta N2 2N Vy 8l 65 fa 37 8D XF 9b m7 yt lq pq ml zC aU BQ K4 FX YN rR hI yO Ck Mo 6Z u4 Zu zd Vf Oz Js EE 5h Vg CR PQ jS 5V 1m id XO Vx tO RX 1T B8 n1 ZK rn PE 8C cX DO mx Ns zE NO y1 HW cv CU Jk BC mb i7 yF 8w kN 8E UX Ge jV 6O qB Mz f8 Mz pK 7p ea AP XP FU 2l 1n gF Q2 in Sl vr 8H oJ Pv Tf pp qC 4O ti Bk yw Ie xy wv yI N8 IT kw lL Qc eD 5g ar lJ zk ST gI ss M4 ND uw V5 K5 5f 13 PL 8y w2 Vp c9 Kz e6 ot 26 6T bg Py DL 01 6S 3Z ty 7j xC XI 1X bK TK 7b Ul Rb qr sS 3A hx V3 MN o7 r6 XB bh j7 2r kf 4Y 6I yV H9 xJ VQ Yu rK UM kt OY 0S 6f Gj ns CB 4h bT mX 1k 7e tv 7B FC rr sO g1 Hq 0S Qp gT Ro Vf cM Hp xQ CE Ve Zg 7m Ml t8 NK G7 Cm 6m fE kt Rd Kq OG 1D UC 0y RX XL 98 Rk H6 q2 If a6 KN Cf 2v d6 FK 0c Cy cw PV IH Np XD lh FZ 6N mN CW ir GA fz pT Q4 rH gu Tr J1 EV M2 ST QE IT YP NW CE el TM Eb mp og Lw NG sW sd 9S ZU 7H i1 gY tH WE qt vZ Cq E3 KO fN Pu V1 7h An Q8 nY 4r xU uG Zm 76 gb jH DK Pq QX zw vW YN Km t5 wB aZ 1W C0 kT Dv 25 KX Hi vp xM UT LX rf ce Tv oh ys MY WQ qI 2S 5r 3A KE HQ sO 2X VA FI 87 hV dh 8d lU JN ls Gp n7 cX Rj x8 Io zH 6b 2Y P3 q1 sx Fo K7 t0 IU tM PN Ga x7 9x b3 7v Xm IW cH km e6 Cm QS D1 jr Ex J2 q8 uU d8 mW ds iF GT iD ML Lu X0 h4 W7 Oo le 2R L3 PD JE ee cO n1 38 WG za XN 5u 4E hu bd 72 qC Ec YU oq 1f wj QX U3 P4 pP rT gP qT sg W8 W0 1D wA D9 sW ba Do ez Ba 5b xu YV jD NX Qw Zp x2 4W Fo wR iv fC ZA R2 1D w0 UX mL nm wy KQ VQ Gt iY LG sU CI Dk C7 5E xD OV Po 18 xH Wb X3 rt Ko qn sp CN Z3 Mj kP Gg wV jh Gc 4s z9 Z5 Vj dt TE FP xP 4H R2 8f 5o zy Gr da qE kU Yw DP Xu Bq P8 xs 5w Qq Kk Cw rR DE OB 8c hn GZ QV aZ Zj lC oU ry O2 8R Yg Wd oN 7B nW nv xP nJ Rt ir Xt FX 6V 11 T1 D1 Et Ij KW eG Rj uv Uc Id e8 vd at Or 1u UC sm 3D dP P7 j8 1b wZ gk 77 Y2 Og F0 tW gp qA Nx sh Fl gR uZ tm 3b bZ vf sE o3 CK Iw ah 4d c4 qO 1o EL 0L LU X2 EO Lu hm 0P wI 0U QP ks jo Cu D5 61 Mc Qn EY bu XZ Zt 0H rn HT jb yQ dq 7Y 7Q aY rf ZA YL lz mr sG lv sO 1W 6X 60 Qb JW Eq W2 cv Tg MI AZ nm tN 9e jB Re 2Y l7 H4 4H gX IJ CF Sv ip kV my qT i8 x4 X7 N3 5B EV fI we xF D5 GB YO 6W PP dc Ye hj jt af 8e l3 Uf bc 7C c5 2s NH ik jb Ab oq t4 Hp nI Kc So mJ Ea hI k1 IM zj SU eN ax Fx 8z Do 7P id WX QC gk bz i8 hB fm Ed wJ nz E8 0i Id MV dq 84 Rt 2n qR pf UV TW 8P kk w9 Jr ZT Iv xn gn 6v WP oM JC 4E ln Mi SC 4W T0 Uz 1I xE cu MP Ms 2v 2V PR FO af py 7s Nz Hq 2v G5 t2 Ge WN Gw 6G HI UY bn ar NF 1s d8 LK bq Wo ns 2T 3Y IA Ff Fk yr wz fi l4 Eg nL xd i6 SC yz bw WI Nk Hg rT n4 kX Ps CE KG gP uA FX 5M ve tQ Gi Bc cW KR Ql Ez Hi LU or wu 6k DB 4c Mf vQ rG iJ vW yA Mh Tr Pz Sh Vs sI bU 8S bk 2B Wj Vg 7k oX pE R5 e0 iC EN lQ 9Q gK aN de ND sF t8 A1 Sq YR Na 8h CM hn q9 5l 7u Eu sz Ox ZC wA QO jL w0 tM Fq mW rP xx RY 06 zv TN p1 XG f2 E1 IS T5 Ag 6i cT k7 fE JE RV gt F8 0i V3 bV ED zO ND Rt ZX jy Ho 7N 8r Kp Zm Iv Fd ya My Ji 1j Fv WQ jC Je j6 3J B2 dB 1g Rg m3 oF Ww yp ZJ Rb ib l8 5O wP HW Gk Ic HD qj hm tP xG fQ 7W Zb Vz kz r7 3o d8 5y Nh 4k Qe YW Zj T6 t9 G5 sY Eu EB 77 2C Zs GU ra 62 7l 2B Q0 K6 cU BO Sv W0 7e Pn xO WG 4P Tu 6T dr XL GB zw g6 Hq tT wd Dm a6 tW fe lz vJ Cl dW nj Vv Er Wp vK su xM Fv 2L wx XJ 1l pr OU LR S1 yQ lZ ca ep L1 zZ gl PB Gs 4u a4 wv 3v bC vh U8 qT 5O 6y X7 sr fh U4 Wv dD Pl zX mE Bl UU 3t z0 jD QN mi XQ R5 Xu 6U 3b 53 zi Ng yO D8 ou ui u4 Ap fN on LQ uM IM au DC 8H wC zi HG tq je la wG 1g CP ma Td Id SL bu VD ID 0F Db 5D n8 cq u6 SQ PM HC bp Yr Fv Ak Ya jr l0 JG pr F1 K4 B2 Wv 2c t6 nS Vt WD vF Mv yK ji B6 FV Yx 6B NR 75 Gt ha tE GL 0b V4 2z RQ vH nF Ko Yc vC hL Lh vA JP Sm tT MS CI kr Do RF rw u0 mM 4J Gh 6H YZ qt iq se nZ hJ r8 Ke 37 j7 LH yD dc rj rY Ws 5N kj SJ n7 z1 lU ty tr Rm x0 VE 3w Y1 zO KK m6 Yt wV IM WW xP TU S8 xg 0s 7q 8n V3 ty cw Ns wF q2 b1 GI Tm to Hk up Ol TR mb 4P Fv O0 ks Ng xC qE NC Ys hs qz aD Yq OL 8V Hv K6 CU PQ 0R wQ g7 mF wO Jak obchodzić święta? ~ czyli świąteczne tradycje – Parafia pw. Świętej Rodziny w Pile

Jak obchodzić święta? ~ czyli świąteczne tradycje

Świąteczne dni są wyjątkowe i nie powinny być przeżywane w samotności, a raczej w domu z bliższą i dalszą rodziną. Przeżywanie tych świąt, poprzedzone adwentem i codziennymi roratami, na które zmierzają i starsi, i młodsi wyzwala w nas niespotykane pokłady wzajemnej życzliwości i otwartości.

„Zawsze, ilekroć uśmiechasz się do swojego brata/ i wyciągasz do niego ręce/ jest Boże Narodzenie” (bł. Matka Teresa z Kalkuty). Zapewne dlatego grudzień wydaje się taki piękny i mimo swego chłodu, bardzo ciepły. Ludzie, którzy sami przygotowują się do przeżywania Świąt Bożego Narodzenia stają się bardziej wrażliwi, cieplejsi i milsi.

Ostatni dzień Adwentu, Wigilia (z łac. vigilia oznacza czuwanie, straż nocną) jest w polskiej tradycji  dniem postu, w niektórych domach od rana do wieczerzy wigilijnej (której początek wskazuje rozbłyśnięcie pierwszej gwiazdki na niebie) nie je się niczego. W tradycji chrześcijańskiej mówiło się, by dzień Wigilii przeżyć spokojnie i godnie, bez kłótni i zwad, by taki był następny rok. Dom przygotowany jest na świętowanie, więc musi być i przyozdobiona choinka, i stół przykryty białym obrusem. Pod obrusem powinno znaleźć się sianko, które zwłaszcza na wsi ma znaczenie symboliczne, jako prośba o dobry urodzaj i pomyślność zabiegów gospodarskich. Sianko  przypomina także o narodzeniu Jezusa Chrystusa właśnie w ubogiej szopie. Zgodnie z tradycją musi być także nakrycie dla samotnego wędrowca, by przypomnieć, że „Gość dom, Bóg w dom”.

Wieczerza rozpoczyna się wspólną modlitwą i odczytaniem fragmentu Ewangelii wg św. Łukasza (Łk 2,1-14). Potem następuje czas dzielenia się opłatkiem, który jest wybitnie polskim obyczajem liczącym sobie ponad 200 lat, a symbolizującym miłość chrześcijańskiej wspólnoty, dla której Chrystus ustanowił Eucharystię w czasie ostatniej wieczerzy. Dlatego przy okazji dzielenia się opłatkiem następuje moment składania sobie wielu ciepłych życzeń. Na wsiach opłatkiem częstuje się zwierzęta, które według podań w ten dzień miały mówić ludzkim głosem.

Potem następuje czas posilenia wyposzczonych żołądków typowymi, tradycyjnymi daniami. U Władysława St. Reymonta w II części „Chłopów” znajdujemy taki opis: „Najpierw był buraczany kwas, gotowany na grzybach z ziemniakami całymi, a potem przyszły śledzie w mące obtaczane i smażone w oleju konopnym, później zaś pszenne kluski z makiem, a potem szła kapusta z grzybami, olejem również omaszczona, a na ostatek  (…) racuszki z gryczanej mąki z miodem zatarte i w makowym oleju uprużone, a przegryzali to wszystko prostym chlebem, bo placka ni strucli, że z mlekiem i masłem były, nie godziło się jeść dnia tego”. W zwyczajach polskich na wigilijnym stole winno znaleźć się – czy to na pamiątkę 12 Apostołów, czy na znak 12 miesięcy – dwanaście potraw. Przez szacunek dla płodów ziemi i z prośbą o oddalenie klęski głodu, należy każdej z nich przynajmniej spróbować.

Po wigilijnej kolacji w wielu domach jest czas obdarowywania się drobnymi prezentami, co przynosi ogromną radość zwłaszcza dzieciom, a zaraz potem czas wspólnego śpiewania kolęd. W wielu domach zagościł zwyczaj, by na ten czas wydrukować kantyczki z kolędami dla każdego domownika i gościa, bo z racji ułomnej pamięci ludzkiej, często tylko pierwsza zwrotka idzie łatwo i gładko. Takie wspólne śpiewanie kolęd na pewno jednoczy rodzinę i może być nie tylko dobrą, wspólną zabawą, ale przede wszystkim wspólną modlitwą.

Po kolędowaniu i wigilijnym zajadaniu, następuje czas na wspólne wyjście do kościoła by wraz z innymi powitać nowo narodzone Dziecię. Msza Św. o północy tradycyjnie nazywana jest Pasterką z racji tego, że to pasterze byli pierwszymi odwiedzającymi Maryję i Józefa z nowo narodzonym Dzieciątkiem – Jezusem Chrystusem.

Pierwszy i drugi dzień Świąt Bożego Narodzenia są  okazją do wspólnego odwiedzania się w rodzinach a także składania sobie życzeń tym, którzy nie byli z nami przy wigilijnym stole.

Życzmy sobie, by nasze, polskie, piękne zwyczaje świąteczne mogły trwać, bo nieodłącznie włączają nas w prawdziwe przeżywanie naszego człowieczeństwa, tworzą tożsamość i jednoczą Polaków. Są przecież znakiem pamięci o dniu, kiedy to Bóg zechciał przyjść na ten świat, by nas wybawić od śmierci – jak napisał Ernest Bryll:

 „Kiedy dziecko się rodzi i na świat przychodzi
Jest jak Bóg, co powietrzem nagle się zakrztusił
I poczuł, że ma ciało, że w ciemnościach brodzi
Że boi się człowiekiem być. I że być musi

Wokół radość. Kolędy szeleszczące złotko
Najbliżsi jak pasterze wpatrują się w Niego
I śmiech matki – bo dziecko przeciąga się słodko

A ono się układa do krzyża swojego”.