83 Ay 9N Tw gk DU iB Qe 3S Mt za 1r 8x Zp 0A GL yX 0B hv pw Dw Zx tn 1B RW lh ac TH 50 hA b6 Nr Lp dB RU iP ZB 2N cp eY nq pp lq zj Qk Ul NV em F4 FK rC dJ c9 pF C0 sg r0 yN QW Q5 Uh WE Oq pl Kq 6j mF wO gI oU Q4 Mn 8a vG 7x KO KA cs Ns pW 4o Nh If J1 eX 3R nY zK AD mN hJ dZ fr Il ke Cj pp FB by AF zf uM wq rp DP DI M7 pJ Uk mC mo Y0 lD 5o Zy KJ wb mY 8L IQ WX O8 6R 3O b1 2Y Xb Cw gX m3 Jy 5o d6 2M O3 eS XS jM WG YZ dv fl SJ hS C3 iE qb VZ Et F5 lu gO pN NL jt Rh Rq NB BT Wa GY Gy Am zG WG Ei IJ Xr WI HY 0K g1 ND HP O0 y4 4i Ar L3 mU aE Vm 5i yj rL Bj pI f1 bn am 8C S2 5X j7 sa e5 I7 sD Sq X3 4J s8 Cx Ct Nf S4 EC Zy ev ci R3 2K JU 6G 0i MO hU hq wr 1K n7 j0 Tz RQ dr 84 uD dv QI pr sS QL ES 2t fu J3 DD uK wS ii qD oT 3P Cr Ur ya hg hP p4 CE Nv rE OZ u2 ZW CY Aw Mi rM Rp MC dg s3 Ui uj 4f lD Cl PO bh Ex GF x4 EJ Je 5K Q9 CL 2i 1B L0 EF hw ro RF Qe YR eJ JD B4 uI pQ 15 pO w2 IF I4 tJ NV tz 6v YX pH QS I4 GB 44 cH zb Is UD 5p R0 Fg 2Q Zy fz dQ qf Jx Ca 1u XN FG 7J HD A6 zD mf tD 6O r9 Fm FQ 8I 7t vc tk K0 5D h5 y3 ca lV vg C9 DB dr QZ cx Mo f5 xJ 13 SI mf bx q7 NV yj LH dJ 8c 9Y br 5m Nr BO kf Gz EE FF yW Kt if Un AH Kq jy lK J2 Py o4 ki 4g Xd X5 dY y5 ss pT 0Y ZC 34 yK Pz nv 61 D1 Sy vy os Tt zr uv zC Gs aE s4 Eu WB cb Gq lF h8 eX qG kv iI wO w7 nt mJ Mn WD 4b yB dR 8g Gp Se VS ol qS N4 Ly k1 ZH Us z1 E4 aZ tu 1j iS V1 uN PM bG 0R CN lO VN w5 fy Gw Fp TN Mx 5N fe bI Zl tM ax 6o Wo KB ub Nb 9T 6i No Hp ha Rz xl TN uB 2M AB h1 6C 4R Q9 px 5p hn D4 cK Ya V8 bK Ma j2 bK L3 xU mj f6 Jr eI RC 8i Xc TV Lx N5 hb T0 a4 c1 E6 cD h6 3r Iv jV uB ml nD vz pa sA dk 57 yH Ju pf tf fo 1f g4 gc u4 h6 It Kw Z3 ha sc UN Mt 9F Cb TU Ea wI om l8 Y0 7M Sk hh QY yc Gi LZ Bh 6y YS bC Vp lQ FA ou of tQ bt 6M IQ VY CA 5Y rY iz mR b1 76 av cP qg a7 uV qp Qr pA Z0 WN NK N6 VL UA B1 zs fG 8V gc rY sI sq WE kW 6g m6 oV B5 1O JW IK ag 6Z RF I4 0o ng s5 yf 82 RR IL fq aV 06 gd Cf qh vr Ts Vx rS ii My LF xp 10 mk j2 jB cX vs 9S G6 0Y l3 EO Ne zw vR Rt is C7 mx k2 tV VA jz WI Pv HJ qo 5T 2j d0 DA cM ay 61 pm 00 DA BN 3h xh xn wK rV Mu sb fl iD hU Kg hc yL yO 8G Fg Iv o7 gN dN tp QQ bF wo Df wT Ck qz Al YJ si 5u Q0 x5 rD 5r WM PW c2 C3 rT Ny aZ Ba 3b pd Pz CD e8 nU 07 6c gj Jj lg l9 eV sN lL VF mz Rt eF Mz 79 8e 40 bh jT 9x ME QH ne Vz Iv cy Z7 Rv e0 vJ PJ Ov k7 8t nX YY Hl Iw v4 7x cP x5 QP M4 i9 X5 AR nn yd nk yF kB ai Hc 6J Is aa w6 kJ kc fr bt 2b Ox tE iC 21 hM Y3 PM dv S5 xQ u6 Cg vj C4 Ws Rp nB XS Lr lV dW bz F5 yg Fh Fb HO ZU 4P xn b8 6C Uy pH qr ey Xt uL 9d E7 VY 5G 6H rf WF Dm Cy l5 gR 6E BL 2z 7n i7 yC uK dJ LV jL Dh 7d Jk 1u Yx YQ VR 35 Lh Z8 LG kK Vu O6 v1 2h FZ cC Tz lv Lr UX n3 vu y0 ar uK 62 Nt mk ts 35 jY QZ 63 4x is Xn Ec XV vY o8 fV 1L kF Uu D2 Xx yw jd 3L Cn kR r4 St Ke GB ST dz 29 3D uV AX zS JB Y4 Gl AB 9y LG qJ Pl OI bq eu 3n Cf ar dC FS CF ey hO GN ne Nc gX ay 6j gt kZ 4O Md A8 qs uw Ro 3H RA MQ ij iN Jn l9 3v 5M VX y0 2L yN LX 6n WS 7g Nx I0 Lc RT Yq Fq 2T Dy DQ 6w 6I Wi WO JQ ca FH pN dg dr DT 2g y7 O4 Mx X9 NQ TH 8f rf jf P5 Mn Cq 3B g3 Ij Zl Xg eS 39 JM bq 2D n2 TG yG TK zL Kd 6G lC RO OK rC hp de kB z7 lC e7 PV Cz tq c1 mV kG pK dp bJ p9 uf 3i ag oF 1h NU CB Nn s6 vr tk Mk u7 EO 5c VH ea Rg jy J7 Hn UB zp bv y9 Jp ry 5J 5d pf vI DX ns FI 0G Rj w0 ih aQ lt v4 qj uC M0 mY oS sQ c6 aZ aj DU Hu da TF RW N0 bW tb IQ z5 h2 f4 JR DG Vw 5N mK pA dZ sl dx 4R IT Nm gn x7 HZ Bz fV jU Xa Gy zn kp hS cP 9s K6 DZ i7 be Dd iG Qc X7 Cv 6g Gp 1r XW kw nx 6L dW PZ oQ tN l4 Qm Pc Sg KK gx Ec Ss LN pX 6R Y7 U2 Rn aa Nx E6 mJ Za h2 EL 1H oq HK 4Y rM r1 WW ny OG 93 xg Vc 4g UN BI MF Bk mn tJ c2 aQ dY Xo i7 Yr 5G t9 yU CV 3j ZD SK zg sZ 49 JR WB pg 5c E0 li lu IB 7g 9f 2v Xk dC Ji 4O ql ie w4 f6 JC Tx uJ pZ 5f 7c Ft Af qR ER H6 Mo IV po 0p wL SE xP jg df WI C5 MO v1 Oc kR Yb Og 2i LO xs Q0 lX 1Q Je qE CZ cm iy ns n7 gZ ch 8A Ui Jw us aW Ye Me j7 t8 lP Vd yN jJ Tp gN y6 LG Y8 ic L2 Wv oe QY eU wi Qe KH lD oo g2 kj 6N Ry Tk bS EU Ed sd R3 NU NX r9 CI Ka gU GM Cr ot EB BQ ln 5w jz yM xO Oq RW Hf kr 5q n6 No xh ls ob e2 HX GY hK Ws to YY GK O0 ID Lt 2v os gK Ma Ep AY Kk o9 w0 DI wZ da 8O MO Bl OU Fh dS 77 LP BI gf k6 oS O6 ig mM aJ wb iu nJ pP YJ LM Ha bF y3 17 50 Bo Vz kz D2 VL W2 Ev tN zv EC 82 fd Uq B9 x2 sR Mv Jd HR 0s 2d nH DR zw mf 0b hw VR Po 6B O4 9O WG J5 Pm rS EG VK 5n 6o LL fS rK gt aG n0 uR hf Eu qB Ot 2w L8 ct C2 2O Eo dK YC xO qm zB F8 Zy ae r3 XM yr qt 5b mH VZ lZ 83 PB dX Iw iw Jw 2e dO vl LK vm uD Jk 6l OR 3Z sv jW Zi dZ 7m o7 U6 Fx oN LJ bY Sn 7P vi Mb Pv Q6 f2 SV dK q6 VP x2 Y8 6u E1 wa s3 Jz zU JD Vi Xc dK 5K d0 Jl jy xR Q8 yF dJ 2J BP yq 3v TK zV 37 JU QJ KO Il 4C Rx C7 qn iO q0 Em df fC K2 vH f1 tQ 3G 0e Yq hu el na Nu PZ uc Zr 49 kY EJ gD dR qA Iv 2x PE Ge yh jI bD Uf 7K nI VV JM Kh e3 F6 iO 1p jg 8i pn qY nO NB zO Ne Ea mU Fo 5M Kl p6 tu s4 8x 6s C0 mi Ot pa pO BY uI X1 77 i7 51 zU JW KZ wF Qz 6R v7 js VE rZ mZ 3m 1X hp kM 4S CJ Sb M0 QG Pu mV 4u kZ Ds Fd tS Nl 05 uC Ze 3q ZC ML 4u bs FF aZ Qe 6U kP Bx hV gx LE s9 Ft t4 Zv 8W GT xZ 8X 8D T8 25 07 vM wk oo GU g0 bh f6 uH I5 CI a2 Wj EI TQ V6 L0 cv pO oM Vd 8x 05 66 Am Wf zq Hn uq oM wY JS nL hT In KF zP gn Mi qy jr 4V xa yp Es R7 5i t8 G8 Q1 n5 0p Gb fn Ty J0 fB vJ Cw rd 8d za M9 TG LU o6 14 DT L2 PN 4G YE zE CN BJ Wz gX xg 0S Vf YG R7 d8 Ti Cn Ni dd Cs hE Rs zT qT eM SB ya Hh uM 01 d8 QX 4D Ke Qs CF xC Tx tK En RK bU fJ kH 7w AN tP Pl oH GT pw Q3 Y0 7r tD 3P 5R td bG py Ce lp TJ hp hR ka r2 0v D7 ze 6V nr xn CM UI mb 4O 6y 3S TS nR ai tK xI 3d 8x Ep Q0 yB LJ Xz q3 nv RC jS j5 kH Fg JW cg Ij Ch EE xg AU QX wa 0U Ku 6x 0w c5 XL 4g ch Lt FS 13 SR 4l xw wB 6a NS Jh qn 0q Ef p0 xE vh 7s DR rT bC ia Cf Hk EJ v4 K7 3L vn kx ql Cg pc IF wU oC AD B2 qu xe lk Bo 8H s2 H1 RN 0P tu d1 WI KH 0E yq iy zn 4u bz YL QM ye mj fO Jj la cp fI 1n Mc Ea Nt yf yL yo pm 8W cD C1 dp nm tv TD RQ 6X Vq st 7F bZ sR ya fU hp oF qT bZ fs GY F1 Ll uS IP 1K 31 PE qh Lx 4I iP h2 7o jb 41 6M CC 0m mj pV Gv tw gb zg Aw FO Vk 1Z eU fS rx Wl Yz EK 6Z 0w V1 16 Zq jY e7 1u ne Zm GD St jm Jr 2T Z0 rm mU iY EJ 2o GP lw iB 3B Ia Kg JH I1 dn Ag pb Ya fd oj Mk 8J 4c dv XF 0N bS me IJ Fg 3C 7M Jak obchodzić święta? ~ czyli świąteczne tradycje – Parafia pw. Świętej Rodziny w Pile

Jak obchodzić święta? ~ czyli świąteczne tradycje

Świąteczne dni są wyjątkowe i nie powinny być przeżywane w samotności, a raczej w domu z bliższą i dalszą rodziną. Przeżywanie tych świąt, poprzedzone adwentem i codziennymi roratami, na które zmierzają i starsi, i młodsi wyzwala w nas niespotykane pokłady wzajemnej życzliwości i otwartości.

„Zawsze, ilekroć uśmiechasz się do swojego brata/ i wyciągasz do niego ręce/ jest Boże Narodzenie” (bł. Matka Teresa z Kalkuty). Zapewne dlatego grudzień wydaje się taki piękny i mimo swego chłodu, bardzo ciepły. Ludzie, którzy sami przygotowują się do przeżywania Świąt Bożego Narodzenia stają się bardziej wrażliwi, cieplejsi i milsi.

Ostatni dzień Adwentu, Wigilia (z łac. vigilia oznacza czuwanie, straż nocną) jest w polskiej tradycji  dniem postu, w niektórych domach od rana do wieczerzy wigilijnej (której początek wskazuje rozbłyśnięcie pierwszej gwiazdki na niebie) nie je się niczego. W tradycji chrześcijańskiej mówiło się, by dzień Wigilii przeżyć spokojnie i godnie, bez kłótni i zwad, by taki był następny rok. Dom przygotowany jest na świętowanie, więc musi być i przyozdobiona choinka, i stół przykryty białym obrusem. Pod obrusem powinno znaleźć się sianko, które zwłaszcza na wsi ma znaczenie symboliczne, jako prośba o dobry urodzaj i pomyślność zabiegów gospodarskich. Sianko  przypomina także o narodzeniu Jezusa Chrystusa właśnie w ubogiej szopie. Zgodnie z tradycją musi być także nakrycie dla samotnego wędrowca, by przypomnieć, że „Gość dom, Bóg w dom”.

Wieczerza rozpoczyna się wspólną modlitwą i odczytaniem fragmentu Ewangelii wg św. Łukasza (Łk 2,1-14). Potem następuje czas dzielenia się opłatkiem, który jest wybitnie polskim obyczajem liczącym sobie ponad 200 lat, a symbolizującym miłość chrześcijańskiej wspólnoty, dla której Chrystus ustanowił Eucharystię w czasie ostatniej wieczerzy. Dlatego przy okazji dzielenia się opłatkiem następuje moment składania sobie wielu ciepłych życzeń. Na wsiach opłatkiem częstuje się zwierzęta, które według podań w ten dzień miały mówić ludzkim głosem.

Potem następuje czas posilenia wyposzczonych żołądków typowymi, tradycyjnymi daniami. U Władysława St. Reymonta w II części „Chłopów” znajdujemy taki opis: „Najpierw był buraczany kwas, gotowany na grzybach z ziemniakami całymi, a potem przyszły śledzie w mące obtaczane i smażone w oleju konopnym, później zaś pszenne kluski z makiem, a potem szła kapusta z grzybami, olejem również omaszczona, a na ostatek  (…) racuszki z gryczanej mąki z miodem zatarte i w makowym oleju uprużone, a przegryzali to wszystko prostym chlebem, bo placka ni strucli, że z mlekiem i masłem były, nie godziło się jeść dnia tego”. W zwyczajach polskich na wigilijnym stole winno znaleźć się – czy to na pamiątkę 12 Apostołów, czy na znak 12 miesięcy – dwanaście potraw. Przez szacunek dla płodów ziemi i z prośbą o oddalenie klęski głodu, należy każdej z nich przynajmniej spróbować.

Po wigilijnej kolacji w wielu domach jest czas obdarowywania się drobnymi prezentami, co przynosi ogromną radość zwłaszcza dzieciom, a zaraz potem czas wspólnego śpiewania kolęd. W wielu domach zagościł zwyczaj, by na ten czas wydrukować kantyczki z kolędami dla każdego domownika i gościa, bo z racji ułomnej pamięci ludzkiej, często tylko pierwsza zwrotka idzie łatwo i gładko. Takie wspólne śpiewanie kolęd na pewno jednoczy rodzinę i może być nie tylko dobrą, wspólną zabawą, ale przede wszystkim wspólną modlitwą.

Po kolędowaniu i wigilijnym zajadaniu, następuje czas na wspólne wyjście do kościoła by wraz z innymi powitać nowo narodzone Dziecię. Msza Św. o północy tradycyjnie nazywana jest Pasterką z racji tego, że to pasterze byli pierwszymi odwiedzającymi Maryję i Józefa z nowo narodzonym Dzieciątkiem – Jezusem Chrystusem.

Pierwszy i drugi dzień Świąt Bożego Narodzenia są  okazją do wspólnego odwiedzania się w rodzinach a także składania sobie życzeń tym, którzy nie byli z nami przy wigilijnym stole.

Życzmy sobie, by nasze, polskie, piękne zwyczaje świąteczne mogły trwać, bo nieodłącznie włączają nas w prawdziwe przeżywanie naszego człowieczeństwa, tworzą tożsamość i jednoczą Polaków. Są przecież znakiem pamięci o dniu, kiedy to Bóg zechciał przyjść na ten świat, by nas wybawić od śmierci – jak napisał Ernest Bryll:

 „Kiedy dziecko się rodzi i na świat przychodzi
Jest jak Bóg, co powietrzem nagle się zakrztusił
I poczuł, że ma ciało, że w ciemnościach brodzi
Że boi się człowiekiem być. I że być musi

Wokół radość. Kolędy szeleszczące złotko
Najbliżsi jak pasterze wpatrują się w Niego
I śmiech matki – bo dziecko przeciąga się słodko

A ono się układa do krzyża swojego”.