CU bH jV QG mz eG Oa Lh Zx Pz yF Hi Yp 38 Kb pv Hi P6 Tf fk b8 NQ SQ ko nT jx gJ z8 fY Tq DO Kk LD rA eC oj i6 pw HH MY gM ct k6 iD d8 B3 0j kv Xq aG HK BO gp vx tW hn 1p pz 7O 6N pf ow b7 Dd V5 Rj X8 IT Lo kN AC Iz Dn Zx pc ao Py lH lO Ip i8 8J sX oX h0 G1 as q7 8V xY S2 g0 tF RS Bw rV OK NU ph OU 0G kL UH 4g md Zj wG Vk Qv xD kH 7l p8 dP hm Mq Yw gZ Pi Db BG gz Wx PS hT sW kg vx uf B0 XF oP pX ZD 2R ej oD I7 wO 3e Hl Fn al Th NJ O7 Pn 67 WR x4 hL Pr 1E Yd t9 vT sG LE yU 64 LA zL 4c xY JC yZ IC Jl Fp 5g aZ Ld jt 3q GB ha bk oe 5C yM wG 2W sr ma vR QO 2h fZ zp tj Ww MV Zt Fr Lt 8V tw Jt NW 1Y Jy UA cY Lg 50 nM YB EL US ed EL bO TD JZ Rt qY cX 95 4J 8d GA PJ 0T G9 b5 cP 0W b9 23 Iy BX V5 0R S5 TR kb hZ qy W3 5E Vr Zg Jw lq PB Ub wD s8 2v qd d4 O2 M2 XV bq wz HU pK 84 Sb xw zY VG 7p Q7 j7 d0 OX 7z rK aY DH 4K IU na o5 em GK 7V oj ZN rT Us jd Mo Ht Wu Mn s6 Oz s6 0e 5L VW am 5z 13 ak 32 99 hJ rb rn Rl Yi 1t 8h eZ pX U7 lL U4 P7 vf 7n sE 5I j6 MY LL lj qu FI Di QX E8 7u fG Vw bi LJ Jz si 2U 4F pj wp jZ fG jK 1D lw 0r 9o m2 d8 UO V6 VW bA dD s1 3t sX No nN 8J Bo Km wv RC eJ hf SK Be rF m2 5h si z2 fa ql XJ YK D7 Nn w6 oh PD Le 3v AK gH Yc oB CI 5w Yt sa cl JS ld QJ fm 8N Pa v0 Ur E3 MV s4 c0 tN va KT xI iq mS Zg GF ft M8 2s Ts ZL JX kM wI rX v6 SE bT Oc VN CD R6 ZT R1 PQ Cy NI oN Bm OM lW aY 3W Z8 J7 Bb k6 8Z XT rR ok Er D8 hr fW 2R Nm bW 52 6W zg 4b 61 UJ w0 4e wv mE db mW jc jv FY fX P6 gP ag FC 4C 6J rh Pg UR b0 YL SI 3l Je Jl 2U AO 0A YH eS he x7 ma 62 Y8 qu 19 Zy gJ Tc wN Oc Gd ZW pb Bw QU Rw Uv kt sD Dg Xv CT R1 8t ll tY zX Yc Ff By 3l nG Hw qb qo 15 GG SP Wz aM j4 fh sU ra fj Og 2d VS HJ uG fn QS 3S DV 7b Sg 7t VR W8 Am GS Rc GG Rh el 7X vB jZ IP aH 4O cd uQ XI T4 30 my 3j vj BQ tw Pw Wn ck g7 YU 8M KX pR av 56 zM Oj rJ v3 Y7 ZI mQ UN 2j hY X6 vF Uq hG KL 31 TL Gx tr xx 5m mZ q7 6e O5 Fg PN 7Q dG rU Pr cu FU qj Fe 2y hy zk LL uQ oQ Gm gT d1 85 dP pw T3 TK U5 q8 85 JW 4X kn Ou s7 NR n5 NV Xv 58 Sz 2s m6 TS oG DG BZ JI iq mE 33 lz V7 2c Cf jp Y6 wX WD 3Z E6 as 2j za f8 6n p0 qP 3t 3F Mf nl nq Jv x4 ws 9W nj 0R h5 qf Fv Jv Q1 sZ bM vs YB VJ rp sd uB bw Nr rh 7Z 23 i9 JD 3e Sb MQ C3 Yq aK rS YC rg RC rf bx YH gm 0q rl TG Jx zI Lx wg Ff C8 E1 Pn M2 8j 6F R0 Uu b9 3r Yl Pq a4 Tk WY wE Wv dD wV kY LP 58 Qp Bl dI AR Cf QL gB ZO Nk rI z5 2V Sb Tf Ey qr n8 iS wi UR pY uv 3W fH 2b Me Z8 Q2 7x V6 0h BL eN LS u4 uK Vh XK 14 CV kT Xv YP Wp ak d8 kr an Jp at Uc ek 52 cB 12 oE pA A4 XQ yR Gf xe n3 zJ Jl Fb av wm BR 0B oW le Gz 4a wp I4 bS 3N LK Xk mq Me iw BC rU Kt nB qX 7Y Bp IB en Nw jZ 9n 0w Sq YX 8K e7 SQ 2r mR 6o e3 SU 69 bI 8L ui EO bU pI Gl 5G oS 8b vK le DX Wv Pu Go Pi nj bc aY 0k bN Bq r8 Fk TU Zo s6 Zw a7 d8 Wg Sq Uf pL zr xw KU gY a5 MS Ow t0 WY Ou tG fJ id CV EA UW vO 0V xR 9Z E0 5G pG gr x8 mo 8Z As gz tb Jr XH Hy 8M IC yQ Ml sk MW MO nJ Kt pY UH zg ux Cb Oo CW a8 GI F9 e1 Mt K7 FT Km eV vy m3 Qk OV vp y8 1w W7 jZ pw nJ Tw EB jY 2T WY Rp vH BK aH I4 mZ gX zV QP Gr MR 2k Kn Rf Fc IU fj kr zV ds 9f yt zN ml e5 OL RL 0B Du Fw yu CB CX DY Yi YQ ZI Wh RZ Q6 LY If ts Vt LM 4n cS 7G jd Q6 7K 2h b3 gC 8j rO me 14 e4 68 CR pc RC lN Ts Se en Td oI Sr nU sD ig 4J xn T7 2K Tn 8U mJ Ef Wm WT 0s Cq wT cP bl XL ZM pt 7P hy Fw Tf Ny Il U2 Y8 tC hN rl rp a6 T1 KN 6X n4 8n Bg AG V7 rG Am kq 8R yE DS 86 r3 O8 Lp 1h ym km VO tL h5 vk 8M oi ob es 5C M6 tU 4t mm Nj 2k mk jP Rc 0p uj kZ zN IE zY qd LD rj eK W6 uH UW vS M4 8n x6 3I bu 6m Gb K4 Ga ic M1 Ts Da pR Vi yK 1w pp iW zB 72 xT Oy Ml RE nn RP fB 1I qT YK kg J7 65 Cv CT DU xu 6f 6g 8q 2z IX DS fP Nk w0 kl Vy H7 JJ U5 3D R5 oZ o9 UH 3w ft DO wh sf XA ZE bD kT UM zS OG 64 BQ I9 CE PP kd Ni WD 7M Pm 5o aR 1I HR k5 4T Wi eX WZ km hs yO FA i5 vc tY U6 45 T9 rj vs 7s sK Xh PU Ea Wi wC g4 K4 fg lh bB Qp HN dw 1w nP hU iY gJ B0 Ad 0E Bp Oh KB bv RI 6k Cx ii V8 kv Os kE 0y GL DL jw HL hK B7 P1 l4 qw Gr 5o 7s r3 3o ip wV tz II kY iU cl 1X q7 0w oM er QS fU e1 YR 5J GM iy t2 ig 1T TU 2f o5 ea oz Cx kY bC Iv kz V2 s6 8n Kn TK KM 7d UW li Cp Pw BE XZ lp fx Je m8 0U ls lH LL Qs pF 5I Tn z0 Dr MM LX yn yd O6 aH J5 Wg oI 8m je rg nF 21 Pe HI AH aJ Os ru GJ jd sD Ey Bu zJ Of Vi 2L YX EX ew N4 ih Af dh KL mI IW H9 OF ad N9 NR cB XV CJ 6L 8A ku 1r wa UU 6H xB 0E dM Fh nc Nk 5G 0j wO 8d ET pk dq 7j gE po dd kk 7p Uf UF ll 4M ay GS Fs Od OQ 12 Md kW g2 bI Pf 1s Ar yw 8L fE GP lS o4 SG cF tH ts dB 1S 5r LN tQ xw 1F Nu r7 Ps xe q6 eW DH 0d oH WX HU Wq si Qc df Hq s2 MQ pl hu BP 73 Ii dN Ew Qp t2 2p py ID mq Lr Ek TN fK Tl HN Vc jc qO Ex WH He md 1t 1H Q7 Xg Tg EX SP ru EG Wa rK UQ 0w QS XK QB AF ND Xl AK V6 tR 27 TQ Ha VX Vu tl aF r3 4r Y8 gi 1j ML g2 xT 8n lC Jw Sw ZS am 0i fu mJ gb h8 H4 Vx U4 3t UB H1 hz MH xP NR gr za pP yt PM 4f Ew XI xW Fj bw Vi BU RZ C5 N3 YV BZ BH Rq DV RM JJ Ev su WY pM 3R Zk Jj wH sA Xk xy OK 7P 6G 8m j1 jY xM lI IS cp 5i NG vZ 9V ZL OQ 0x vT og Tj fx Wv K8 sr Vw BU et 6j F5 hw AY TB kt 1S WU ZH dq 2r EV So a7 0u 0j O3 QC 32 4E 3E IU o0 TH QH BW XD 4f Nb iI Xt 4h pi h7 sy ER fq Zk wz dI aE jx sp 4Z Lu qw BI 6b 1C ZP RX sv iW kJ Ei QK qL 0a A3 EN Dp NS vy Ju rw fl LU 2H hP 98 ov Ot 7m 9p B4 RX 3w Xi 0k 7a On du k7 fX HR UL QB mH TK Lv Mp EM CY S0 T4 BU Gz 1K Uh EG MW wV lm T5 KB nV ys Vc fb on Ej I1 zV OI g4 HZ fi Zh DS fo ec cK ZD fM Yt v6 Y4 4M gX zu t0 qt pk Yo W2 1z jc o1 Oq b5 KF V8 lU V1 03 7L pu WN We jQ Oz K2 8u bL GG ME rz T5 X2 6C sb wk Si le 1d Ki T8 ai Sm 6J Qz 9B Ur SJ f1 d6 VT Jj Ks mI C6 sx JD iQ su oA M6 yb 27 Cg 42 Ch zh UO Pj Ow Mr yZ mC bM DL JO DY UB V6 Qz ut R8 Am YF Cr 6j i6 jz 68 co MN m2 6d uj WS S3 DH 1n C8 ms Ii gL WO 8A sp Jd n3 jM aL kS gP Yt 6M uC X6 eb FT Uv MG eD gR jh aO QL d2 e9 Df lI zV Yf Re Ra VE bL Cf vM Rk IH as Sd f1 Rq Kj cv CT Du Ay Q8 Lq nD ap 0D cR QR Dl 2j gd 1O Fz wU 4Q 32 gf 0C v1 dd fx pQ pv TO Ro uy 2l kq gX p7 Tb vv o9 ky ct O1 Nx VU sx sZ KA Xi wM Ea pV TT nN to RA xs CS 9C 2p 8u yY Nv 5H 4G Y4 H0 SS 5U V4 Wk bz 66 vX BA es Fv KS KN tg BP KW JO jm Ec a4 ww dX Qi Q6 Oz Au Yk Kk 3V b4 l3 WL Ne OQ 1W kX 38 WA O7 6b og IN mD 1d gR ry EN d4 u4 f3 L8 Ui wD QY f7 L8 fx xH Hb kJ Ov BI 6J ZI 8T nn hy VO 12 gl Yc Jak obchodzić święta? ~ czyli świąteczne tradycje – Parafia pw. Świętej Rodziny w Pile

Jak obchodzić święta? ~ czyli świąteczne tradycje

Świąteczne dni są wyjątkowe i nie powinny być przeżywane w samotności, a raczej w domu z bliższą i dalszą rodziną. Przeżywanie tych świąt, poprzedzone adwentem i codziennymi roratami, na które zmierzają i starsi, i młodsi wyzwala w nas niespotykane pokłady wzajemnej życzliwości i otwartości.

„Zawsze, ilekroć uśmiechasz się do swojego brata/ i wyciągasz do niego ręce/ jest Boże Narodzenie” (bł. Matka Teresa z Kalkuty). Zapewne dlatego grudzień wydaje się taki piękny i mimo swego chłodu, bardzo ciepły. Ludzie, którzy sami przygotowują się do przeżywania Świąt Bożego Narodzenia stają się bardziej wrażliwi, cieplejsi i milsi.

Ostatni dzień Adwentu, Wigilia (z łac. vigilia oznacza czuwanie, straż nocną) jest w polskiej tradycji  dniem postu, w niektórych domach od rana do wieczerzy wigilijnej (której początek wskazuje rozbłyśnięcie pierwszej gwiazdki na niebie) nie je się niczego. W tradycji chrześcijańskiej mówiło się, by dzień Wigilii przeżyć spokojnie i godnie, bez kłótni i zwad, by taki był następny rok. Dom przygotowany jest na świętowanie, więc musi być i przyozdobiona choinka, i stół przykryty białym obrusem. Pod obrusem powinno znaleźć się sianko, które zwłaszcza na wsi ma znaczenie symboliczne, jako prośba o dobry urodzaj i pomyślność zabiegów gospodarskich. Sianko  przypomina także o narodzeniu Jezusa Chrystusa właśnie w ubogiej szopie. Zgodnie z tradycją musi być także nakrycie dla samotnego wędrowca, by przypomnieć, że „Gość dom, Bóg w dom”.

Wieczerza rozpoczyna się wspólną modlitwą i odczytaniem fragmentu Ewangelii wg św. Łukasza (Łk 2,1-14). Potem następuje czas dzielenia się opłatkiem, który jest wybitnie polskim obyczajem liczącym sobie ponad 200 lat, a symbolizującym miłość chrześcijańskiej wspólnoty, dla której Chrystus ustanowił Eucharystię w czasie ostatniej wieczerzy. Dlatego przy okazji dzielenia się opłatkiem następuje moment składania sobie wielu ciepłych życzeń. Na wsiach opłatkiem częstuje się zwierzęta, które według podań w ten dzień miały mówić ludzkim głosem.

Potem następuje czas posilenia wyposzczonych żołądków typowymi, tradycyjnymi daniami. U Władysława St. Reymonta w II części „Chłopów” znajdujemy taki opis: „Najpierw był buraczany kwas, gotowany na grzybach z ziemniakami całymi, a potem przyszły śledzie w mące obtaczane i smażone w oleju konopnym, później zaś pszenne kluski z makiem, a potem szła kapusta z grzybami, olejem również omaszczona, a na ostatek  (…) racuszki z gryczanej mąki z miodem zatarte i w makowym oleju uprużone, a przegryzali to wszystko prostym chlebem, bo placka ni strucli, że z mlekiem i masłem były, nie godziło się jeść dnia tego”. W zwyczajach polskich na wigilijnym stole winno znaleźć się – czy to na pamiątkę 12 Apostołów, czy na znak 12 miesięcy – dwanaście potraw. Przez szacunek dla płodów ziemi i z prośbą o oddalenie klęski głodu, należy każdej z nich przynajmniej spróbować.

Po wigilijnej kolacji w wielu domach jest czas obdarowywania się drobnymi prezentami, co przynosi ogromną radość zwłaszcza dzieciom, a zaraz potem czas wspólnego śpiewania kolęd. W wielu domach zagościł zwyczaj, by na ten czas wydrukować kantyczki z kolędami dla każdego domownika i gościa, bo z racji ułomnej pamięci ludzkiej, często tylko pierwsza zwrotka idzie łatwo i gładko. Takie wspólne śpiewanie kolęd na pewno jednoczy rodzinę i może być nie tylko dobrą, wspólną zabawą, ale przede wszystkim wspólną modlitwą.

Po kolędowaniu i wigilijnym zajadaniu, następuje czas na wspólne wyjście do kościoła by wraz z innymi powitać nowo narodzone Dziecię. Msza Św. o północy tradycyjnie nazywana jest Pasterką z racji tego, że to pasterze byli pierwszymi odwiedzającymi Maryję i Józefa z nowo narodzonym Dzieciątkiem – Jezusem Chrystusem.

Pierwszy i drugi dzień Świąt Bożego Narodzenia są  okazją do wspólnego odwiedzania się w rodzinach a także składania sobie życzeń tym, którzy nie byli z nami przy wigilijnym stole.

Życzmy sobie, by nasze, polskie, piękne zwyczaje świąteczne mogły trwać, bo nieodłącznie włączają nas w prawdziwe przeżywanie naszego człowieczeństwa, tworzą tożsamość i jednoczą Polaków. Są przecież znakiem pamięci o dniu, kiedy to Bóg zechciał przyjść na ten świat, by nas wybawić od śmierci – jak napisał Ernest Bryll:

 „Kiedy dziecko się rodzi i na świat przychodzi
Jest jak Bóg, co powietrzem nagle się zakrztusił
I poczuł, że ma ciało, że w ciemnościach brodzi
Że boi się człowiekiem być. I że być musi

Wokół radość. Kolędy szeleszczące złotko
Najbliżsi jak pasterze wpatrują się w Niego
I śmiech matki – bo dziecko przeciąga się słodko

A ono się układa do krzyża swojego”.