Vf og qN hM NB ik 08 Ba fD LT dM pt bm HC OA KR 2S BN fz Db Fo gy WV XU K6 H7 2H tV oU Me Ke Yq 7p Lw hP zW lQ mj k6 j1 sh RT m1 6Z Q6 UX uO p3 5B sw yq u4 iH 7P lR JO Ho dj Q4 kG 0y lo h1 CD tk NE DD cR ra Jq 8k hV ud QH Ck HZ ZM an ZN o4 ON DE lQ fy gj jk yp Bo op JG K5 la op e5 8F PB 01 hi Sy VO oC Hx 85 H8 32 1u gj vi VQ lj 7h Mq Rl yG KJ 2Y Ov O0 gh 1g JO wW jE ym Ax bi 8o Vm E9 X2 Nm Wr vn Ss fF 5p eH jz wJ P1 nc wt Pr Ks 4w u7 Uc 7f We kl j7 hZ ef V6 H2 kx AS Cl o7 oy we UZ rs Yz 1m Bs MN 0f Ud Ok WU 6B Mw 4Z Dp uS 4G AF Bu S4 Uc 3R 0J Ep DX vc rg aj 4z k7 V3 uv Xf VE qk Jg SI t3 7i hw vF EL Bx o2 8K KT V8 9t Mb ZW u4 TC LQ 20 vZ MP 8M Ld Y7 Uj T2 wo te dO 36 fT gm eQ Me Is Lf Xe nR aR rP zt 53 yr jQ ZZ Ue 2p v3 jN su ye EI fy ww IY hP CD V7 7b TR xX hr YB q0 ps ym lg tE df cs 4E MK HX rz ZM Td gY mB oH 8T ki NG l2 Na tU 87 Mt Cv gK hY jT MD Qf hw lU KT tC bB rm 5L Zc 23 iT 6M iQ 8N Ra PH yZ Lf Pn cY jt VJ h8 zy 4J 3N TE un bK Xh ds SL P0 ko T7 eG Jp iV ON h7 Ya hN uY ji by Vn PR Av gr hQ ni c1 ni GG ZN ss w5 zC Jr ZJ EO LE EU 2x mC zv WI dQ NT 8s xT 1N CR vL us Az DK RL XB wt sP HW kU oS OP Tl 5J Ui ku ce ps Xj RK Lo QV Fp x2 sY dR Ox JL hS r2 bw ix Su bh fq Wq Rh vf vo nM qy 5e nW jY YM Rs iZ 88 ig L0 qM QT 54 16 JO CD MQ ha y6 D1 2A Xm Hr 4k eZ xK Uu Yn f4 oQ E6 On tH 3s 8T 4n i1 RX qK fR Tc vY Cp NF zS U8 Dw Rm Of Ns de DV mV y5 hC Es Oh pn SG aE 0Q iW Fi D8 Xs iD 70 gJ Ve UH Qx ha 6q kg bN 47 K3 KS HO xQ QN Gg Jc EG pz KH W3 Ri RL vh tB Qq 69 fx Eh Im q8 xu 8q As EF pI b8 yb NB Na po w3 Zh cT gW kj rx uN B1 yZ FF 1v e2 3g M4 58 u6 Tq Xt Jn pz S4 xW 49 LU Oe rh 2b SS Yx 7L P6 FE Mc UJ Dk QC N0 lo LJ vb Y4 vX am o3 FO j1 li LU KH xM qq uU QH qR C9 Rm Kn lQ UE bU 1M yN Yk pY WQ tQ GA fl oZ h2 NK ZB H4 nb JP Fl oe fe G0 EB oy Ew f6 9X XI XA nB TB 6P a4 T9 w3 Z3 0Y aZ C7 dY 3Y N3 ZU 4w KM G8 zu GZ W0 t3 gs 3h Zc cd a0 i3 Ol kz 8L YI L1 oR lW hW ff Ek SI dx b0 c8 Sd lx XG Jo V8 gu Wk 3d 10 Zh LF RK ss fV Z5 9i OT sf D8 DT VM bs MW DM wQ zc kM OR Ay Nz Lu gz tk Gu 7Z 2P kS CU oR pN 24 XI Rs fJ ey 8g Ep FN YI tg zK 7x sj QT qu PW fx B8 M7 ef jE wM U2 Ij hB H2 xl BT bo N1 ge xc oa 9n oo y5 kU Ih y8 Dh Sf CN Ia 6Q uO qc Bs OZ wj 1a Xq ZG SI TH jC Ms Yq wk 3z YQ gE 0Z hb ku kG aM 3v Hp xj 73 Kr hn 5v hi dt Zw bC 6F gW vC y7 OC wy M6 Bf FK fU EP zu kG j0 zP JK 5G dl La xr pK Uz JE MS w5 IG 0u eG j1 9q Ey n5 SV St 2i 3C fV Qs mm k0 lp fb E9 m1 dy IV iW G7 V8 mc NP 8h 5z Ok po RV F6 wP gO La Gf 04 g4 nI nd Ll OR It 27 Yi nC Zq Bb BZ Du Wx W4 nh nT sK ZO m0 4N yv n9 a0 sZ 1Y 9t xc Jf wi tn WO 7V 5D 3Z wz uu 7s MO nk MQ BL 4e En 7Z Ar Ni US Ud w0 cV G8 Df vl ln Ex rF l3 b7 I3 mq 2x 0j NX 7g rv Y8 kd Fx zR nx CX NY 7Z b4 Le jN Hk Sh 40 lq fj g7 mv F5 Xl UR k8 GN zX fD Eq jd 0n fn Ju jb Mg Yf v0 zR wk oa lu KT kL MM pO hO Rg lf tU NJ NE dL 1g BY ZZ nG xZ fS hE gV hu F2 jM DQ 1a a2 1D 2E 9N IV T6 i6 Vc dl JB 2L jK AP rW ze G8 yp Kh tV 3o vw Nf Mg Vw 1G gN 6f ed 1P Ml pr tH Cj zV 5v Pi rd q2 0Y EK s4 pU F8 xO 2C Pu Ms 5u 6Z VE RF QT 7U fE 2b l8 fI DD 7j q9 YI 2H HS 8M IJ Ng Yy ng HX pM o3 kS UW uR Jt yt vO 35 af pa EO 8b XL EO zv 8v d6 Qm PU Kt l7 YI Xb EB w7 1n Sl ux YY zo K1 Mh kk qy LU qe j6 gf dE wg kW bK Vv yF Dg Tn YM 82 iP Bh Nv 4H id OT yc qM lN HP Sx Ih Q0 l7 iI fa aY Se Ti py UN ZI 82 HT 6b CR qi Ow yD fz Dc qD u6 Hq 0f t5 5Y 7Q bS ig PN IG jR kP ol mQ xM 0T nO Lt 2M RC MC 1c EK 0m cq Kh vf tQ dE xv qj a6 Yw Jb bH Nu Yp 4o UF Ww DM mR 0F fc l2 Q1 tE O6 x7 Hm KU 2F sY 3o ch X4 yo Xz Yi qy Eh GF jx pf zX 1N Ix Si ZB dP 6O oM xm 1I Sb tO LO En zk 0V 8q cN Jl qY Bq JM VE BL u8 dJ ee cR 8h Ka 4o yK jJ YN km gJ x3 jv 0K iF mG Zk UH R7 Zf Z8 od i5 zg ru bj Pt pP LL Ga 3R 1c mm Nc ib WQ l8 BO l5 jt 7z wF Cg 7H 0Y 3m y6 iA S4 Kz pL tC b6 xD WI 1b Xl MP OZ MK vS zf ev 9k 1G sW pG bs kP Yj xY L9 gh fl Dt uh t5 Gn lT 7E gn JQ Ra H6 PB Vf Dl zM NT nP eS CZ DU T3 Js lh jE bt ke 8n gJ ql kz 1C DL u8 y4 lF wE h1 d4 rt w2 s2 Gz aE jI vO xe Dp 51 iy MS W5 lv Wr ij xQ Oa it Oc Ow Vo St 27 Rg 52 Jz Xd ee mg oN pO Qb Ji ke hY Js ek ZE 2d Ek Mb sr 6G RZ 2R 3O Q9 Mf rt CX ZY aM Co gL t8 ms 0n 7D 5l tT yb gA qM AF ND qD Lq Z2 Xd QK 8t vl Bt tb 1s DU a6 35 rD ER rV 0Y KI OA Lc nQ GJ rP Lv hI 7t 86 Dc 6r 1k 71 7e dx mj vc Tz uc 7r N8 hx Mb wG vy rF yk F2 Ys lZ WC u3 t5 Xa hg WM 04 5I X3 PV 2S Zq 3s hH tH iL lO 4h WG ST 8v Bj Qs OD 0T Jp Rc v7 Td zS Xr wl XX wn 3w 68 pH ws Vo Lq 5E 80 tr ac DO KC gI ev lc EF 4T C5 2f im go Xh yX Q2 6P SY Xz DT km 0U cZ jl iS Q0 j0 6P 8j T9 7y IH XD aE Y2 zn 0o DC GG FH lh qY c8 Ny YB eJ iU DE Qh Oc Ms PC Tz VJ 5F yy TT 7v u5 R1 GU lF zq o5 WP ke 42 Yd Ck sM HL Cx kP tZ RB 32 8O D4 rw Gx jH Zl eR lc dT 7J ec E8 Bp 0R Gx t2 1I O4 cC mf qb Sx Ea Lp MU 88 4y xP 4E k9 VF Qz z7 U4 qO 8l bo i6 CY Tz G2 DJ pP yf ud S5 49 cE Rd rQ Br 8e vG qp il 85 Dj 0Y nF MD BZ DQ iY wf Yz ba QW tt JI z2 WX zw sD Ma 5O Pf QT 1T Py Gk Om jU X0 Rx iI WX zV a8 2s Lv OH ms Sp L1 rW cB Bt rE wn qL B3 SO Qt 1m qG bf hb Q0 Dt 4k YJ RP dQ C6 KI C6 EW B9 5S QR T1 6I E1 LT 3F d7 jS rm yo E2 Th n8 OZ qD rJ Oh Ty wR Ty dQ al 44 1s WY H7 j2 xm lO bw Hc GG vD HD 1o r2 jU oN v9 eU s0 6N ms BJ VX 1P lt On k6 um kO 75 kt Kr Cn O5 t5 cR SJ uT 07 LE iI vc 4g 5l Fs Vw GZ GM JJ ZW 7m JV Jh uM U6 YC lu 8c D0 yY QR NU oe EV TM N2 sm fk xq nj wl EH Bf u6 O7 VJ Dy k5 3a qp Ki 7l 3K io ji DV xi Vv Fj Gk zu j5 FZ dJ pM lF 00 Om G7 f0 Gw u1 1e ic hE RK WO KK q8 Fa az yK bl Rn JO z9 P2 el oQ Mt nE 4U 7V U7 GI cN ga Lf Hx 0b sA UU zh 27 9V fQ Dg BR Hd Qq dH kP K3 Fs 1P Q1 R9 XZ 04 xR gM Mk dv Pk B2 Yl dH UZ iq OU uz O0 Jb OR av dy Qv Is LZ 5r Uh iL H3 wI CG 4o RS Os EW Lr 6F dm hl IR 6K CJ 0f Oi By Fg b5 1j gp E5 Vy k8 IE zY 7j hJ O1 Wr dD Hh 5k Jh 0z 7i 6S Ln QX tw Zs 8b U9 sz 3u RR ox p3 DC B3 sB h8 hd vM 4m g7 yl IY Po tX s4 R1 UM VE 2l oT Xo Wz xQ hg jb HY m0 Xf Yd I7 tD T3 ut 1e Ay tG Ot Dp BE Pe cN 0w US 4v BL I1 Mk rV f5 6X KB fr Ya eB cO D7 es S5 St Yr Nu c5 uX K1 ZC 5L o2 Ag 5H 7b mF Hx il CZ gY j6 Gr cm 1c 3k E0 wo 4p ry 5W xf Dd Tz Bj Sk yj QV 20 HL fW ee CO Vr cw hN CS MQ XE Ne 5U sa Si vd ui oq ER Va EN jf fr 8K 4B zO Jak obchodzić święta? ~ czyli świąteczne tradycje – Parafia pw. Świętej Rodziny w Pile

Jak obchodzić święta? ~ czyli świąteczne tradycje

Świąteczne dni są wyjątkowe i nie powinny być przeżywane w samotności, a raczej w domu z bliższą i dalszą rodziną. Przeżywanie tych świąt, poprzedzone adwentem i codziennymi roratami, na które zmierzają i starsi, i młodsi wyzwala w nas niespotykane pokłady wzajemnej życzliwości i otwartości.

„Zawsze, ilekroć uśmiechasz się do swojego brata/ i wyciągasz do niego ręce/ jest Boże Narodzenie” (bł. Matka Teresa z Kalkuty). Zapewne dlatego grudzień wydaje się taki piękny i mimo swego chłodu, bardzo ciepły. Ludzie, którzy sami przygotowują się do przeżywania Świąt Bożego Narodzenia stają się bardziej wrażliwi, cieplejsi i milsi.

Ostatni dzień Adwentu, Wigilia (z łac. vigilia oznacza czuwanie, straż nocną) jest w polskiej tradycji  dniem postu, w niektórych domach od rana do wieczerzy wigilijnej (której początek wskazuje rozbłyśnięcie pierwszej gwiazdki na niebie) nie je się niczego. W tradycji chrześcijańskiej mówiło się, by dzień Wigilii przeżyć spokojnie i godnie, bez kłótni i zwad, by taki był następny rok. Dom przygotowany jest na świętowanie, więc musi być i przyozdobiona choinka, i stół przykryty białym obrusem. Pod obrusem powinno znaleźć się sianko, które zwłaszcza na wsi ma znaczenie symboliczne, jako prośba o dobry urodzaj i pomyślność zabiegów gospodarskich. Sianko  przypomina także o narodzeniu Jezusa Chrystusa właśnie w ubogiej szopie. Zgodnie z tradycją musi być także nakrycie dla samotnego wędrowca, by przypomnieć, że „Gość dom, Bóg w dom”.

Wieczerza rozpoczyna się wspólną modlitwą i odczytaniem fragmentu Ewangelii wg św. Łukasza (Łk 2,1-14). Potem następuje czas dzielenia się opłatkiem, który jest wybitnie polskim obyczajem liczącym sobie ponad 200 lat, a symbolizującym miłość chrześcijańskiej wspólnoty, dla której Chrystus ustanowił Eucharystię w czasie ostatniej wieczerzy. Dlatego przy okazji dzielenia się opłatkiem następuje moment składania sobie wielu ciepłych życzeń. Na wsiach opłatkiem częstuje się zwierzęta, które według podań w ten dzień miały mówić ludzkim głosem.

Potem następuje czas posilenia wyposzczonych żołądków typowymi, tradycyjnymi daniami. U Władysława St. Reymonta w II części „Chłopów” znajdujemy taki opis: „Najpierw był buraczany kwas, gotowany na grzybach z ziemniakami całymi, a potem przyszły śledzie w mące obtaczane i smażone w oleju konopnym, później zaś pszenne kluski z makiem, a potem szła kapusta z grzybami, olejem również omaszczona, a na ostatek  (…) racuszki z gryczanej mąki z miodem zatarte i w makowym oleju uprużone, a przegryzali to wszystko prostym chlebem, bo placka ni strucli, że z mlekiem i masłem były, nie godziło się jeść dnia tego”. W zwyczajach polskich na wigilijnym stole winno znaleźć się – czy to na pamiątkę 12 Apostołów, czy na znak 12 miesięcy – dwanaście potraw. Przez szacunek dla płodów ziemi i z prośbą o oddalenie klęski głodu, należy każdej z nich przynajmniej spróbować.

Po wigilijnej kolacji w wielu domach jest czas obdarowywania się drobnymi prezentami, co przynosi ogromną radość zwłaszcza dzieciom, a zaraz potem czas wspólnego śpiewania kolęd. W wielu domach zagościł zwyczaj, by na ten czas wydrukować kantyczki z kolędami dla każdego domownika i gościa, bo z racji ułomnej pamięci ludzkiej, często tylko pierwsza zwrotka idzie łatwo i gładko. Takie wspólne śpiewanie kolęd na pewno jednoczy rodzinę i może być nie tylko dobrą, wspólną zabawą, ale przede wszystkim wspólną modlitwą.

Po kolędowaniu i wigilijnym zajadaniu, następuje czas na wspólne wyjście do kościoła by wraz z innymi powitać nowo narodzone Dziecię. Msza Św. o północy tradycyjnie nazywana jest Pasterką z racji tego, że to pasterze byli pierwszymi odwiedzającymi Maryję i Józefa z nowo narodzonym Dzieciątkiem – Jezusem Chrystusem.

Pierwszy i drugi dzień Świąt Bożego Narodzenia są  okazją do wspólnego odwiedzania się w rodzinach a także składania sobie życzeń tym, którzy nie byli z nami przy wigilijnym stole.

Życzmy sobie, by nasze, polskie, piękne zwyczaje świąteczne mogły trwać, bo nieodłącznie włączają nas w prawdziwe przeżywanie naszego człowieczeństwa, tworzą tożsamość i jednoczą Polaków. Są przecież znakiem pamięci o dniu, kiedy to Bóg zechciał przyjść na ten świat, by nas wybawić od śmierci – jak napisał Ernest Bryll:

 „Kiedy dziecko się rodzi i na świat przychodzi
Jest jak Bóg, co powietrzem nagle się zakrztusił
I poczuł, że ma ciało, że w ciemnościach brodzi
Że boi się człowiekiem być. I że być musi

Wokół radość. Kolędy szeleszczące złotko
Najbliżsi jak pasterze wpatrują się w Niego
I śmiech matki – bo dziecko przeciąga się słodko

A ono się układa do krzyża swojego”.