Walka o język polski przy kościele św. Janów [wideo]

O tym, jak walczono o polskie kazania przy kościele św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Pile, można było się dowiedzieć na kolejnym wykładzie z cyklu „Kościelne Dzieje Piły”.

Spotkanie z historią odbyło się 4 lutego w sali św. Jana Bosko. Uczestniczyło w nim ponad 80 osób. Wykład wygłosił ks. dr Tomasz Szugalski.

– Ksiądz Tomasz nie jest postacią anonimową w Pile. Przez trzy lata pracował w parafii św. Józefa na Podlasiu. Wtedy zainteresował się bardziej dziejami Piły. Jest autorem wielu publikacji naukowych na temat kościelnej przeszłości Piły, szczególnie w XIX wieku – przedstawił na początku prelegenta ks. Jarosław Wąsowicz, moderator cyklu.

Na początku wykładu ks. Tomasz przeczytał petycję, napisaną 20 czerwca 1887 roku przez parafian pilskich. Ta petycja była skierowana do arcybiskupa poznańskiego. „Składamy najpokorniejszą prośbę o przywrócenie polskich nabożeństw i kazań, które w czasach Kulturkampfu zaniechane zostały. Ograniczone one zostały do dwóch kazań w roku – we Wielki Piątek i w odpust św. Anny.” – czytamy w petycji. Parafianie chcieli także, aby zapowiedzi i ogłoszenia duszpasterskie były czytane w kościele nie tylko w języku niemieckim, ale także w języku polskim.

Ksiądz Szugalski przedstawił w wykładzie całe perypetie walki Polaków-mieszkańców Schneidemühl o język polski w kościele w XIX wieku.

Warto posłuchać wykładu (nagranie audio i wideo poniżej) opowiadającym o naszych przodkach – dawnych mieszkańców Piły, aby dowiedzieć się jak ważny był dla nich język ojczysty oraz jak władze pruskie i władze najpierw Cesarstwa Niemieckiego, a później Rzeszy Niemieckiej, zwalczały Polaków. Do tego dochodziły waśnie na tle narodowościowym między Polakami-katolikami, a Niemcami-katolikami oraz pisanie wielu skarg do władz kościelnych i państwowych.

Wykład, który odbył się przy naszej parafii jest także bardzo znamienny, ponieważ to właśnie kościół pw. Świętej Rodziny powstał dla oddzielenia Niemców od Polaków, skupionych przy kościele św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty. W „Świętej Rodzinie” nie miało paść ani jedno słowo w języku polskim.

– Dochodziło do sytuacji, że po porannych mszach w kościele św. Janów w języku polskim, Polacy zamykali ławki i Niemcy nie mieli się gdzie modlić i na odwrót. Wówczas urodził się pomysł, aby parafię podzielić. Już w XIX wieku myślano, aby zbudować kościół dla katolików-Niemców. Po sprzedaniu gruntów kościelnych (dzisiejszych „dołków”) udało się sfinansować kościół filialny pw. Świętej Rodziny – opowiadał ks. Tomasz Szugalski.

Z wykładu można było dowiedzieć się wielu ciekawych informacji. – Ta tematyka szerzej nie jest znana. Historycy pewnie wcześniej czytali publikacje ks. Tomasza, ale dla zwykłych ludzi wykład był źródłem wielu nowych, interesujących faktów – podsumował na końcu ks. Wąsowicz.

Już dziś zapraszamy także na kolejne spotkanie z historią w ramach cyklu Kościelne Dzieje Piły, które odbędzie się 4 marca 2014 (wtorek), a tematem wykładu ks. dr Jarosława Wąsowicza będą lokalne konflikty między Kościołem, a władzami w latach 80. na przykładzie Piły.


[button size=”large” align=”center” target=”blank” link=”http://sdrv.ms/1fvQXwA”]ZOBACZ ZDJĘCIA[/button]

Nagranie udostępnione dzięki Towarzystwu Miłośników Miasta Piły

[titled_box title=”Kościelne Dzieje Piły”]

Plan kolejnych wykładów z cyklu Kościelne Dzieje Piły:

KoscielneDziejePily-page-001 - Kopia

  • 4 marca 2014 (wtorek) – ks. Jarosław Wąsowicz SDB (Archiwum Salezjańskie Inspektorii Pilskiej) – „Lokalne konflikty między Kościołem, a władzami w latach 80. na przykładzie Piły”
  • 2 kwietnia 2014 (środa)– Roman Chwaliszewski (Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Poznaniu, Delegatura w Pile) – „Zarys dziejów parafii pw. św. Antoniego w Pile w l. 1945-1989”
  • 6 maja 2014 (wtorek) – ks. Tadeusz Ceynowa (Uniwersytet Szczeciński, Katedra Historii Kościoła Wydział Teologiczny) – „Materiały do kościelnych dziejów Piły w zasobie Archiwum Diecezji Koszalińsko – Kołobrzeskiej
  • 10 czerwca 2014 (wtorek) – Dorota Fechner (Liceum Salezjańskie w Pile) – „Rozwój szkolnictwa salezjańskiego w Pile”
  • 24 czerwca 2014 (wtorek) – Zakończenie cyklu, dyskusja panelowa z udziałem dotychczasowych prelegentów „Kościelne dzieje Piły – postulaty badawcze”

KoscielneDziejePily-page-002[/titled_box]

%d bloggers like this: