Dziekan odsłania tablicę. Z błędem!

To było uroczyste odsłonięcie. Przyjechał nawet sam metropolita warszawski Kazimierz Kardynał Nycz. Wstęga, zasłona, wielkie słowa. I tylko błąd historyczny był jak łyżka dziegciu w beczce miodu.

Na kilka godzin przed uroczystością odpustową w Skrzatuszu, w sąsiedniej parafii pw. NMP Wspomożenia Wiernych, miało miejsce wielkie wydarzenie. W obecności kardynała Nycza, dziekan dekanatu pilskiego, ks. Stanisław Oracz, odsłonił w prawej części świątyni pamiątkową tablicę. Wykonano ją z brązu i mosiądzu. Jest w kształcie medalionu, umieszczonego na prostokątnym marmurze. Na tablicy znalazły się herby, pamiątkowe daty, fragment tekstu potwierdzającego prawa miejskie. Są także kapłani związani z ziemią pilską, czyli ks. Stanisław Staszic, ks. Edmund Dalbor, ks. Bolesław Domański, ks. kardynał Ignacy Jeż oraz biskup Wilhelm Pluta.

Tuż przed odsłonięciem tablicę opisał dokładnie Roman Chwaliszewski, pilski historyk.

– Dzisiaj, przywołujemy ważny dla naszej tożsamości fakt, że kiedy ginęła materialna postać pierwszej świątyni w Pile, zwanej polskim kościołem pod wezwaniem świętych Janów, tutaj w tym miejscu, także naszym wysiłkiem rodził się nowy Dom Boży, który przejął zarówno posługę jak i uniósł tradycje żywej wiary Polaków, w grodzie ks. Stanisława Staszica na nowe tysiąclecie – mówił Chwaliszewski na początku uroczystości odsłonięcia.

Podobny tekst znalazł się na pamiątkowej tablicy: „Kontynuację posługi i tradycji zniszczonej w 1975 roku świątyni od lat osiemdziesiątych XX wieku realizuje kościół pw. Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w którym obecnie jesteś”.

I wszystko byłoby ładnie i pięknie, gdyby nie błąd. I wcale nie chodzi nam o małą nieścisłość w nazwie parafii na Górnym (na tablicy jest pw. Matki Bożej Wspomożenia Wiernych, a prawidłowe wezwanie brzmi: pw. Najświętszej Maryi Panny Wspomożenia Wiernych). Na tablicy, jak i w słowach pilskiego historyka znalazło się zdanie, które nieco przekłamuje dzieje Piły. Dziwi nas ten fakt ignorancji historycznej.

Otóż spadkobiercą tradycji i kontynuatorem posługi duszpasterskiej kościoła pw. św. Janów Chrzciciela i Ewangelisty jest nasza parafia, a nie pilska kolegiata.

Potwierdzeniem tego jest dekret z 2001 roku, podpisany przez biskupa koszalińsko-kołobrzeskiego Mariana Gołębiewskiego, który w celu uzdrowienia sytuacji, uroczyście wyjaśnia i zarządza, że parafia Świętej Rodziny w Pile jest kontynuatorką parafii pw. NMP i św. Jana Chrzciciela w Pile. Dlatego też za datę erygowania (powstania) naszej parafii datuje się rok 1619. W dekrecie czytamy też, że siła tradycji sprawiła, iż pomimo zniszczenia kościoła parafialnego, jeszcze w 1969 roku schematyzmy diecezji wymieniały „Świętą Rodzinę” jako parafię NMP i św. Jana Chrzciciela. Te nazwy były często stosowane zamiennie.

Skąd zatem błędne informacje na tablicy? Może wzięły się z tego faktu, że powszechnie uważa się, iż w zamian za zgodę władz kościelnych na wyburzenie ruin kościoła św. Janów przy obecnej al. Piastów, władze świeckie wydały zezwolenie na budowę kościoła na osiedlu Górnym. Biskup Wilhelm Pluta nie do końca zgadzał się z wyburzeniem zabytkowych ruin. Został postawiony w patowej sytuacji. Ówczesne władze miasta nie zgodziły się na odbudowanie polskiego kościoła. Cóż zatem można było zrobić, skoro dodatkowo względy duszpasterskie przemawiały bardziej za budową kościoła NMP Wspomożenia Wiernych. Na mocy tej decyzji w latach 80. powstaje kościół, który zostaje wzniesiony rękami pilan, pod przewodnictwem salezjanów. A mury kościoła św. Janów 20 grudnia 1975 roku o godzinie 17., w chwili wysadzenia, unoszą się ku górze i z hukiem zamieniają się w gruz. Mimo zniszczenia materialnej części historii najstarszego kościoła w Pile (najpierw w czasach wojennych, a później zrównania go z ziemią), nie umiera jednak jego tradycja. Ona to „zostaje przeniesiona” parę metrów dalej, do kościoła Świętej Rodziny już po wojnie czyli w 1945 roku.

Twierdzenie, że to kościół NMP Wspomożenia Wiernych jest kontynuatorem polskiego kościoła, może wywołać niemałe problemy w przyszłości, kiedy to będą poszukiwane archiwalia kościoła św. Janów. Wszelkie dokumenty i akta oraz pozostałości po tamtym kościele są własnością parafii Świętej Rodziny, a nie parafii na os. Górnym.

[button size=”large” link=”http://sdrv.ms/145Fpxg” target=”blank”]Zobacz galerię zdjęć[/button]

Dekret przemianujący parafię pw. NMP i św. Jana Chrzciciela w Pile na parafię Świętej Rodziny w Pile